Kanadaja mund të bëhet vendi i parë në botë me statusin e “anëtarit të asociuar” të Bashkimit Europian, pas një propozimi të paprecedentë të presidentes së Komisionit Europian, Ursula von der Leyen.
Ideja ka marrë një përgjigje të ngrohtë nga kryeministri kanadez Mark Carney, i cili të enjten iu drejtua Parlamentit Europian në Strasburg dhe kërkoi një bashkëpunim shumë më të thellë mes Kanadasë dhe Europës.
“Kanadaja dhe Europa duhet të sigurojnë autonominë tonë strategjike përmes bashkëpunimit të thellë”, deklaroi Carney.
Plani synon që marrëdhëniet Kanada-BE të shkojnë shumë përtej marrëveshjes ekzistuese të tregtisë së lirë CETA, duke përfshirë fusha strategjike si mbrojtja, energjia, mineralet kritike, teknologjia, inteligjenca artificiale dhe siguria ekonomike.
Por statusi i propozuar nuk do të thotë anëtarësim i plotë i Kanadasë në Bashkimin Europian. “Anëtari i asociuar” do të ishte një formulë e re, e cila aktualisht nuk ekziston në traktatet e BE-së dhe do të kërkonte negociata dhe miratim nga vendet anëtare.
Lëvizja ka shkaktuar reagim të fortë në Uashington.
Presidenti amerikan Donald Trump e ka cilësuar mundësinë e afrimit të Kanadasë me BE-në si potencialisht një “akt armiqësor” dhe ka paralajmëruar vendosjen e tarifave të reja ndaj Europës nëse marrëveshja realizohet.
Carney, nga ana tjetër, ka theksuar se Kanadaja vendos vetë për partneritetet e saj ndërkombëtare dhe se afrimi me Europën nuk synon krijimin e një blloku kundër SHBA-së apo ndonjë vendi tjetër.
Megjithatë, rruga drejt statusit të ri pritet të jetë e gjatë. Një marrëveshje e tillë do të duhej të merrte mbështetjen e të 27 vendeve të Bashkimit Europian, ndërsa ende nuk ekziston një precedent ligjor për këtë formë bashkëpunimi.
Afrimi mes Otavës dhe Brukselit vjen në një periudhë tensionesh tregtare mes Kanadasë dhe administratës Trump dhe në një moment kur BE-ja po kërkon të zgjerojë partneritetet strategjike përtej SHBA-së.
Burimi: BBC, Reuters, Parlamenti Europian
