Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se marrëveshja mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit do të nënshkruhet “shumë shpejt”, ndërsa zyrtarët amerikanë publikuan për herë të parë detajet e memorandumit që synon t’i japë fund konfliktit mes dy vendeve.
Sipas dokumentit me 14 pika, Irani angazhohet të mos zhvillojë dhe të mos zotërojë kurrë armë bërthamore, ndërsa materiali bërthamor i pasuruar do të hollohet nën mbikëqyrjen e Agjencisë Ndërkombëtare për Energjinë Atomike (IAEA).
Marrëveshja parashikon gjithashtu ndërprerjen e menjëhershme dhe të përhershme të operacioneve ushtarake në të gjitha frontet, përfshirë edhe Libanin. SHBA dhe Irani zotohen të negociojnë një marrëveshje përfundimtare brenda 60 ditësh, me mundësi shtyrjeje nëse palët bien dakord.
Një nga elementët më të rëndësishëm të memorandumit është rihapja e Ngushticës së Hormuzit, një nga rrugët më të rëndësishme të transportit të naftës në botë. Dokumenti parashikon kalim pa tarifa për anijet tregtare për 60 ditët e para, ndërsa më pas Irani dhe vendet e Gjirit do të negociojnë një marrëveshje afatgjatë për administrimin e saj.
Po ashtu, memorandumi përfshin krijimin e një fondi prej të paktën 300 miliardë dollarësh për rindërtimin dhe zhvillimin ekonomik të Iranit. Zyrtarët amerikanë sqaruan se SHBA nuk do të kontribuojë drejtpërdrejt financiarisht në këtë fond, por do të lehtësojë investimet e partnerëve rajonalë.
Marrëveshja parashikon edhe heqjen graduale të të gjitha sanksioneve ndaj Iranit sipas një kalendari që do të përcaktohet në negociatat e ardhshme.
Megjithatë, Trump paralajmëroi se nëse Irani nuk respekton kushtet e marrëveshjes, SHBA mund të rikthehet te opsioni ushtarak. “Nëse nuk sillen si duhet, do t’i bombardojmë sërish”, deklaroi presidenti amerikan.
Nga ana tjetër, zyrtarë iranianë kanë mirëpritur aspektet ekonomike të marrëveshjes, por kanë theksuar se mosbesimi ndaj SHBA-së mbetet i lartë dhe se Teherani do të reagojë nëse marrëveshja shkelet.
Nënshkrimi zyrtar i memorandumit pritet të zhvillohet në Zvicër, ndërsa mbetet për t’u parë nëse ky dokument do të shndërrohet në një marrëveshje paqeje afatgjatë mes dy vendeve.
