Miliona amerikanë u drejtohen sot, më 3 nëntor, kutive të votimit në zgjedhjet e mesmandatit, të cilat mund të ndryshojnë rrënjësisht balancat politike në Uashington dhe të përcaktojnë fatin e dy viteve të fundit të presidencës së Donald Trump.

Në lojë është kontrolli i Kongresit amerikan, aktualisht në duart e republikanëve. Demokratët shpresojnë të fitojnë shumicën në Dhomën e Përfaqësuesve dhe në Senat, duke kufizuar fuqinë politike të presidentit dhe duke hapur rrugën për hetime ndaj administratës së tij.

Sipas raportimeve të BBC, zgjedhjet zhvillohen në një klimë pakënaqësie të thellë për koston e jetesës, rritjen e çmimeve dhe luftën me Iranin, e cila është kthyer në një nga çështjet më të debatueshme të politikës amerikane.

Çfarë votohet sot në Shtetet e Bashkuara?

Amerikanët votojnë për të gjitha 435 vendet e Dhomës së Përfaqësuesve dhe për 35 nga 100 vendet e Senatit.

Në disa shtete zhvillohen gjithashtu zgjedhje për guvernatorë dhe përfaqësues të institucioneve vendore.

Republikanët kontrollojnë aktualisht të dyja dhomat e Kongresit, por sondazhet dhe tendencat historike sugjerojnë se demokratët mund të përfitojnë nga pakënaqësia ndaj administratës Trump.

Nëse opozita demokrate siguron shumicën, presidenti amerikan mund të përballet me pengesa serioze për miratimin e politikave të tij.

Një Kongres i kontrolluar nga demokratët do të kishte gjithashtu mundësinë të niste hetime ndaj presidentit dhe bashkëpunëtorëve të tij, madje edhe procedura për shkarkimin e tij.

Çmimet dhe lufta me Iranin, dy goditjet për Trump

Ekonomia është shqetësimi kryesor i votuesve amerikanë.

Sipas BBC, amerikanët janë veçanërisht të shqetësuar për rritjen e kostos së jetesës, ndërsa çmimet e ushqimeve dhe karburanteve janë rritur ndjeshëm.

Tarifat tregtare të vendosura nga administrata Trump dhe lufta me Iranin kanë ndikuar në përkeqësimin e situatës ekonomike.

Një nga treguesit më domethënës është çmimi i naftës.

Sipas të dhënave të raportuara nga BBC, një gallon naftë diesel kushtonte 3,75 dollarë përpara nisjes së luftës në shkurt, ndërsa në shtator arriti në nivelin rekord prej 6,52 dollarësh.

Lufta ka ndikuar edhe në tregjet e ushqimeve dhe plehrave kimike, ndërsa Ngushtica e Hormuzit, një rrugë jetike për transportin ndërkombëtar të energjisë, vazhdon të mbetet e bllokuar.

SHBA godet sërish Iranin, vetëm një ditë para zgjedhjeve

Tensionet ushtarake janë përshkallëzuar edhe në prag të votimit.

Shtetet e Bashkuara ndërmorën të hënën sulme ndaj ishullit Qeshm të Iranit, në Ngushticën e Hormuzit.

Agjencia shtetërore iraniane IRNA raportoi disa shpërthime në ishull, ndërsa zyrtarët amerikanë i përshkruan sulmet si të kufizuara.

Sipas tyre, operacioni ishte një përgjigje ndaj të shtënave të Gardës Revolucionare Islamike iraniane kundër një avioni amerikan.

Lufta, e nisur në shkurt nga SHBA-ja me mbështetjen e Izraelit, ishte parashikuar fillimisht të zgjaste katër deri në gjashtë javë.

Megjithatë, konflikti ka vazhduar për muaj të tërë.

Trump e ka mbrojtur operacionin ushtarak, duke pretenduar se ka penguar Iranin të sigurojë armë bërthamore.

Por sipas analizës së BBC, pavarësisht dëmeve të shkaktuara ndaj arsenalit ushtarak iranian, lufta ka forcuar qëndrimet e udhëheqjes së Teheranit dhe ka nxitur kundërshtime edhe brenda Shteteve të Bashkuara.

Trump bën fushatë edhe në bastionet republikane

Rënia e mbështetjes për presidentin ka detyruar republikanët të përqendrojnë përpjekjet elektorale edhe në shtete që tradicionalisht konsiderohen të sigurta për ta.

Gjatë fundjavës së fundit të fushatës, Trump zhvilloi tubime në Iowa dhe Kansas.

Partia Republikane ka shpenzuar gjithashtu qindra miliona dollarë për reklama elektorale, përfshirë garat në shtete ku më parë nuk pritej një konkurrencë kaq e fortë.

Presidenti e mbylli fushatën me një fjalim pranë Memorialit të Lincolnit në Uashington, ku sulmoi ashpër kandidatët demokratë.

Ai i cilësoi ata si kandidatët më ekstremë dhe më të rrezikshëm në historinë amerikane, ndërsa mbrojti politikat e tij për ekonominë, emigracionin dhe luftën me Iranin.

Obama mobilizon demokratët: Amerikanët kërkojnë ndryshim

Në anën tjetër, ish-presidenti Barack Obama është angazhuar në fushatën për kandidatët demokratë në shtetet ku gara pritet të jetë më e fortë.

Në një mesazh të publikuar në prag të zgjedhjeve, Obama deklaroi se amerikanët janë lodhur nga ajo që po shohin në politikë dhe kërkojnë një drejtim të ri.

Ai u bëri thirrje votuesve të mbështesin kandidatët që premtojnë ndryshim, duke theksuar rëndësinë e garave për Senatin në Georgia, Ohio dhe Michigan.

Për demokratët, zgjedhjet e 3 nëntorit janë mundësia e parë e madhe për të matur mbështetjen e tyre në nivel federal pas humbjes së zgjedhjeve presidenciale të vitit 2024.

Kur priten rezultatet?

Qendrat e para të votimit u hapën në Vermont në orën 05:00 sipas kohës lindore amerikane, ndërsa një orë më vonë nisi votimi në disa shtete të tjera të Bregut Lindor.

Rezultatet e para pritet të publikohen pas orës 18:00 sipas kohës lindore amerikane, që korrespondon me mesnatën në Shqipëri.

Megjithatë, rezultatet e para mund të mos japin një panoramë të qartë të fituesit, pasi disa prej tyre do të vijnë nga zona ku partitë kanë mbështetje tradicionale.

Vëmendja do të përqendrohet te garat e ngushta për Senatin, veçanërisht në Ohio dhe Maine.

Në Ohio, qendrat e votimit mbyllen në orën 19:30 sipas kohës lokale lindore, ndërsa në Maine në orën 20:00.

Nëse rezultatet janë të ngushta, përcaktimi i shumicës në Kongres mund të kërkojë më shumë kohë.

Dy vite vendimtare për presidencën Trump

Zgjedhjet e mesmandatit konsiderohen një referendum politik për presidentin në detyrë.

Në rast të një fitoreje republikane, Trump do të kishte mundësi të vijonte zbatimin e agjendës së tij me mbështetjen e Kongresit.

Nëse demokratët marrin kontrollin e njërës ose të dyja dhomave, administrata e tij mund të përballet me bllokime legjislative, hetime parlamentare dhe përplasje të vazhdueshme politike.

Rezultati do të ndikojë jo vetëm në politikën e brendshme amerikane, por edhe në qëndrimin e Uashingtonit ndaj konflikteve ndërkombëtare, përfshirë luftën me Iranin.

Për Donald Trump, votimi i sotëm është një nga provat më të rëndësishme të mandatit të tij të dytë presidencial.