Kryetari i trupit gjykues në Hagë, Charles Smith, ka vijuar leximin e aktgjykimit ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Jakup Krasniqit dhe Rexhep Selimit, duke paraqitur konstatimet e gjykatës për trajtimin e personave të ndaluar nga anëtarë të UÇK-së gjatë luftës.
Smith tha se të ndaluarit u nënshtroheshin mënyrave të ashpra të marrjes në pyetje dhe pyeteshin për bashkëpunimin e pretenduar me serbët, pse nuk i ishin bashkuar UÇK-së, si dhe për bindjet e tyre politike.
Në një prej rasteve të shqyrtuara nga gjykata, sipas Smith, një i ndaluar ishte pyetur “pse nuk ishte me Thaçin”.
Të ndaluarit, sipas konstatimeve të trupit gjykues, akuzoheshin se ishin “kolaboracionistë”, “spiunë” apo “tradhtarë”, por edhe se ishin “ushtarë të Rugovës”, mbështesnin LDK-në, i ishin bashkuar FARK-ut ose nuk mbështesnin UÇK-në.
Trupi gjykues konstatoi se midis prillit 1998 dhe 20 qershorit 1999, në 14 komuna të Kosovës dhe në disa vendndodhje në Shqipërinë Veriore, të paktën 348 persona pësuan trajtim mizor. Sipas gjykatës, 303 prej tyre u torturuan për qëllime që përfshinin marrjen e informacioneve ose deklaratave, ndëshkimin, frikësimin, shtrëngimin apo diskriminimin mbi baza politike ose etnike.
Smith tha se Prokuroria e Specializuar ka provuar përtej dyshimit të arsyeshëm kryerjen e krimeve të luftës të trajtimit mizor dhe torturës ndaj personave të përcaktuar në aktgjykim.
Më pas gjykata kaloi te akuza për vrasje. Sipas Smith, trupi gjykues konstatoi se nga prilli 1998 deri më 20 qershor 1999, në 12 komuna të Kosovës dhe në një vendndodhje në Shqipërinë Veriore, veprimet ose mosveprimet e anëtarëve të UÇK-së rezultuan në vdekjen e të paktën 96 personave që nuk merrnin pjesë aktive në luftime.
Disa prej viktimave, sipas përmbledhjes së aktgjykimit, u vranë me armë zjarri, ndërsa të tjera humbën jetën si pasojë e rrahjeve të rënda.
Veseli dhe Selimi, sipas trupit gjykues: Morën pjesë dhe inkurajuan kryerjen e krimeve
Trupi gjykues vijoi leximin e aktgjykimit ndaj ish-krerëve të UÇK-së, duke u ndalur te rolet e Kadri Veselit dhe Rexhep Selimit. Aktgjykimi i shkallës së parë në çështjen ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Jakup Krasniqit po shqiptohet këtë 16 shtator në Dhomat e Specializuara në Hagë. (Kosovo Specialist Chambers)
Sipas trupit gjykues, Kadri Veseli, në cilësinë e drejtuesit të Drejtorisë së Zbulimit dhe anëtarit të Drejtorisë Politike, kishte rol kyç në identifikimin, sigurimin e informacionit, vëzhgimin dhe shënjestrimin e personave që konsideroheshin kundërshtarë apo bashkëpunëtorë të armikut.
Gjykata konstatoi se Veseli jo vetëm kishte dijeni për arrestime, ndalime të paligjshme, keqtrajtime dhe vrasje, por “mori pjesë dhe inkurajoi kryerjen e krimeve”. Sipas konstatimeve të lexuara në seancë, ai u përfshi personalisht edhe në arrestimin, ndalimin, transferimin dhe vrasjen e paligjshme të Behajdin Allaçit.
Trupi gjykues u ndal edhe te informacionet e përdorura për të shënjestruar persona si “spiunë” apo “kolaboracionistë”. Sipas gjykatës, në shumë raste bëhej fjalë për pretendime të paverifikuara dhe nuk kishte tregues se viktimat e përfshira në çështje ishin realisht spiunë apo bashkëpunëtorë.
Për Rexhep Selimin, gjykata konstatoi se, si anëtar i Shtabit të Përgjithshëm, drejtues i Drejtorisë Operative dhe Inspektor i Përgjithshëm, kishte një rol të rëndësishëm në strukturimin e zonave operative dhe njësive të UÇK-së. Vetë krijimi i këtyre strukturave, theksoi trupi gjykues, nuk përbënte veprim kriminal.
Megjithatë, sipas aktgjykimit të lexuar, Selimi merrte raporte të shpeshta për persona të dyshuar si kolaboracionistë dhe ishte në dijeni se njësi të UÇK-së po i shënjestronin këta persona. Gjykata tha se ai mori pjesë në arrestimin dhe ndalimin e 13 personave në Qirez dhe ishte i pranishëm në disa prej vendeve të krimeve të përfshira në çështje.
Trupi gjykues konstatoi gjithashtu se Selimi kishte dijeni për një numër të konsiderueshëm krimesh, por nuk ndërmori hapa për parandalimin, hetimin apo ndëshkimin e tyre. Sipas gjykatës, në një rast ai ndërhyri për lirimin e katër pjesëtarëve të UÇK-së të ndaluar për krijimin e një qendre të paligjshme ndalimi.
Në pjesën për Jakup Krasniqin, trupi gjykues tha se ai, si anëtar i Shtabit të Përgjithshëm dhe Drejtorisë Politike, zëdhënës dhe zëvendëskomandant i UÇK-së, dha kontribut të rëndësishëm në politikën e shënjestrimit të personave që konsideroheshin kundërshtarë. Sipas gjykatës, përmes komunikatave, deklaratave politike, fjalimeve dhe urdhrave, Krasniqi inkurajoi veprime kundër personave të cilësuar si kolaboracionistë.
Dhomat e Specializuara konfirmojnë se të katër të akuzuarit përballen me gjashtë akuza për krime kundër njerëzimit dhe katër akuza për krime lufte; procesi nisi në prill 2023 dhe faza e provave u mbyll në dhjetor 2025. (Kosovo Specialist Chambers)
Gjykata: Të katër penalisht përgjegjës/ 385 të ndaluar, 303 të torturuar dhe 96 të vrarë
Trupi gjykues në Hagë ka arritur në pjesën kyçe të aktgjykimit ndaj Hashim Thaçit, Kadri Veselit, Rexhep Selimit dhe Jakup Krasniqit, duke konstatuar përgjegjësinë e tyre penale përmes pjesëmarrjes në atë që gjykata e cilësoi si ndërmarrje kriminale të përbashkët. Shqiptimi i aktgjykimit të shkallës së parë është planifikuar zyrtarisht për sot, 16 shtator 2026. (Kosovo Specialist Chambers)
Sipas asaj që u lexua në seancë, trupi gjykues konstatoi se të katër të akuzuarit kishin një qëllim kriminal të përbashkët, dhanë kontribut të rëndësishëm në realizimin e tij dhe synuan kryerjen e krimeve të lidhura me këtë qëllim.
Gjykata i shpalli penalisht përgjegjës për ndalim arbitrar ndaj 385 personave, trajtim mizor ndaj 49 personave, torturë ndaj 303 personave dhe vrasje të paligjshme të 96 personave.
Në pjesën kushtuar Jakup Krasniqit, trupi gjykues tha se ai kishte dijeni për një numër të konsiderueshëm krimesh ndaj personave të konsideruar kundërshtarë, përfshirë arrestime dhe ndalime të paligjshme, keqtrajtime dhe vrasje. Sipas gjykatës, Krasniqi nuk ndërmori hapa të mirëfilltë për parandalimin, hetimin apo ndëshkimin e tyre dhe, përkundrazi, u përpoq të mohonte ose minimizonte pretendimet për krime.
Trupi gjykues përmendi edhe Lahi Brahimajn, Fatmir Limajn, Sylejman Selimin, Hysen Mustafën, Latif Gashin, Shukri Bujën dhe Sabit Gecin, duke konstatuar se ishin pjesë e ndërmarrjes së pretenduar kriminale të përbashkët. Megjithatë, gjykata theksoi shprehimisht se nuk po jepte konstatim fajësie ndaj tyre dhe se ata gëzojnë prezumimin e pafajësisë.
Pas këtyre konstatimeve, kryetari i trupit gjykues njoftoi kalimin në pjesën e aktgjykimit që lidhet me dënimin, ku do të paraqiten qëllimet e dënimit dhe faktorët e marrë parasysh për secilin prej të akuzuarve.
Dhomat e Specializuara konfirmojnë se procesi ndaj katër ish-krerëve të UÇK-së nisi në prill 2023 dhe procedura e provave u mbyll në dhjetor 2025. (Kosovo Specialist Chambers)
Thaçi, gjykata kalon te dënimi/ Abuzimi me pushtetin, rrethanë rënduese
Trupi gjykues në Hagë ka kaluar në fazën e përcaktimit të dënimit, duke analizuar individualisht rrethanat rënduese dhe lehtësuese për secilin prej të akuzuarve.
Për Hashim Thaçin, gjykata konsideroi si rrethanë rënduese keqpërdorimin e pushtetit dhe pozitës së tij drejtuese.
Sipas trupit gjykues, Thaçi përdori pozitën, rolin si udhëheqës, pushtetin dhe statusin e tij për zbatimin e aspekteve kriminale të qëllimit të përbashkët, për të cilin gjykata kishte konstatuar më herët përgjegjësinë e tij.
Në anën tjetër, trupi gjykues identifikoi disa rrethana lehtësuese, të cilave tha se u dha vetëm peshë të kufizuar.
Mes tyre përmendi rolin e Thaçit në mbështetjen e krijimit të Dhomave të Specializuara, dorëheqjen nga posti i Presidentit të Kosovës dhe dorëzimin e tij vullnetar, si dhe bashkëpunimin dhe paraqitjen për intervista me Zyrën e Prokurorit të Specializuar në vitin 2020.
Gjykata përmendi gjithashtu si element lehtësues faktin se Thaçi kishte luajtur, deri në një masë të caktuar, një rol konstruktiv në periudhën e mëvonshme.
Leximi i kësaj pjese të aktgjykimit vazhdon dhe trupi gjykues ende po paraqet faktorët që do të merren parasysh për përcaktimin e masës së dënimit.
