Një valë e fuqishme shitjesh ka goditur tregjet financiare ndërkombëtare, duke fshirë rreth 3.2 trilionë dollarë nga vlera e tregut amerikan. Në qendër të tronditjes janë kompanitë e teknologjisë, ndërsa investitorët druhen se rezultatet e zgjedhjeve të mesmandatit në Shtetet e Bashkuara mund të sjellin kufizime të reja për zhvillimin e inteligjencës artificiale.

Sipas BBC, bursat amerikane regjistruan të enjten një nga ditët më të këqija të viteve të fundit, ndërsa vala e rënies u përhap me shpejtësi në Europë dhe Azi.

Wall Street humbet triliona dollarë, Nvidia goditet rëndë

Indeksi teknologjik Nasdaq Composite u mbyll me një rënie prej më shumë se 5.5%, ndërsa S&P 500 humbi 4.4% dhe Dow Jones ra mbi 3.4%.

Goditjen më të fortë e pësuan kompanitë që kanë investuar miliarda dollarë në zhvillimin e inteligjencës artificiale dhe ndërtimin e qendrave të të dhënave.

Aksionet e Nvidia ranë me më shumë se 9%, duke i fshirë kompanisë mbi 400 miliardë dollarë nga vlera e tregut brenda një dite.

AMD dhe Micron humbën mbi 17%, Intel ra me 10.3%, ndërsa SanDisk pësoi një rënie prej më shumë se 22%.

Edhe kompanitë e Elon Musk u goditën nga shitjet. Tesla humbi gati 11% të vlerës së aksioneve, ndërsa SpaceX, sipas raportimit të BBC-së, regjistroi një rënie prej 8%.

Në total, shtatë gjigantët kryesorë amerikanë të teknologjisë, të njohur si “Magnificent Seven”, humbën rreth një trilion dollarë vlerë tregu në një seancë të vetme.

Pse fitorja e demokratëve trembi investitorët?

Rezultatet e zgjedhjeve të mesmandatit në SHBA kanë shtuar pasigurinë për të ardhmen e industrisë së inteligjencës artificiale.

Demokratët fituan kontrollin e Senatit dhe Dhomës së Përfaqësuesve, duke ndryshuar raportet e forcave në Kongres për pjesën e mbetur të mandatit të presidentit Donald Trump.

Gjatë fushatës, disa kandidatë demokratë kërkuan kufizime për ndërtimin e qendrave të mëdha të të dhënave, për shkak të konsumit të energjisë, ndikimit në mjedis dhe shqetësimeve për vendet e punës.

Guvernatorja e zgjedhur e Teksasit, Gina Hinojosa, premtoi një moratorium për ndërtimin e qendrave të reja të të dhënave.

Senatori demokrat Bernie Sanders kërkoi gjithashtu ndalimin e përkohshëm të zgjerimit të kësaj infrastrukture në nivel kombëtar.

“Amerikanët nuk duan që oligarkët e kompanive të mëdha teknologjike të shkatërrojnë mjedisin, të shkatërrojnë vendet e punës dhe të kërcënojnë të ardhmen e njerëzimit”, deklaroi Sanders.

Investitorët druhen se kufizime të tilla mund të ngadalësojnë ndërtimin e infrastrukturës së nevojshme për inteligjencën artificiale dhe të ndikojnë në fitimet e ardhshme të kompanive.

Trump fajëson demokratët për rënien e bursave

Presidenti Donald Trump reagoi ashpër ndaj zhvillimeve në tregjet financiare, duke e lidhur rënien e aksioneve me rezultatin e zgjedhjeve.

“Tregu i aksioneve pësoi një nga ditët më të këqija në histori bazuar në rezultatet e zgjedhjeve”, deklaroi ai.

Në një tjetër reagim në Truth Social, Trump shkroi se tregjet kishin rënë sepse demokratët kishin pasur një rezultat të fortë zgjedhor, duke fajësuar votuesit për pasojat ekonomike.

Megjithatë, analistët theksojnë se shqetësimet për industrinë e inteligjencës artificiale kishin nisur përpara zgjedhjeve, veçanërisht për shkak të investimeve kolosale dhe pasigurisë nëse ato do të gjenerojnë fitimet e pritshme.

Paniku përhapet në Azi, pezullohet përkohësisht tregtimi në Korenë e Jugut

Rënia e bursave amerikane shkaktoi një efekt zinxhir në tregjet aziatike.

Në Japoni, indeksi Nikkei 225 ra me 6.3%, ndërsa aksionet e prodhuesit të çipave të memories Kioxia humbën pothuajse 11.5%.

Në Korenë e Jugut, SK Hynix ra me më shumë se 8.8% dhe Samsung humbi rreth 6%.

Shitjet ishin aq intensive sa indeksi Kospi ra fillimisht me më shumë se 8%, duke aktivizuar mekanizmin e ndërprerjes së përkohshme të tregtimit për të frenuar panikun.

Edhe Tajvani regjistroi humbje të mëdha. Indeksi Taiex ra me 4.5%, duke shënuar rënien më të fortë javore që nga viti 2001.

Në Europë, aksionet e prodhuesit gjerman të çipave Infineon ranë mbi 8.5%, ndërsa kompania holandeze ASML humbi 6.5%.

A po shpërthen flluska e inteligjencës artificiale?

Përtej pasojave të zgjedhjeve amerikane, investitorët po përballen me një pyetje gjithnjë e më të rëndësishme: a janë të justifikuara shumat gjigante që kompanitë teknologjike po shpenzojnë për inteligjencën artificiale?

Frika është se ritmi i investimeve në çipa, serverë dhe qendra të dhënash mund të jetë shumë më i shpejtë sesa rritja reale e të ardhurave nga kjo teknologji.

“Paniku i ri mbi tregtinë e inteligjencës artificiale e ka goditur rëndë Wall Street-in”, deklaroi Susannah Streeter, stratege kryesore e investimeve në Wealth Club.

Reagimi i tregjeve ka vënë në vështirësi edhe drejtuesit e industrisë.

Greg Brockman, president dhe bashkëthemelues i OpenAI, pranoi se kompanitë teknologjike janë befasuar nga kundërshtimi i komuniteteve lokale ndaj ndërtimit të qendrave të të dhënave.

Sipas tij, industria duhet të angazhohet më shumë me komunitetet ku planifikon të ndërtojë infrastrukturën e saj.

Rënia e bursave nuk do të thotë se triliona dollarë janë tërhequr fizikisht nga ekonomia, por se është zvogëluar vlera e tregut e aksioneve të kompanive.

Megjithatë, përmasat e humbjeve tregojnë se investitorët po rivlerësojnë me shpejtësi pritshmëritë për sektorin që ka qenë një nga motorët kryesorë të rritjes së bursave gjatë viteve të fundit.