Rasti i Genard dhe Sonida Hajdinit ka rikthyer në qendër të vëmendjes një fenomen gjithnjë në rritje: përdorimin e rrjeteve sociale për të fituar vëmendje, edhe kur kjo cenon dinjitetin dhe privatësinë e personave vulnerabël. Publikimi i pamjeve të papërshtatshme, sipas institucioneve, kishte si qëllim ndjekjen virale – një tregues i qartë i presionit që krijon ekonomia e klikimeve.
TikTok dhe platformat e ngjashme funksionojnë mbi algoritme që shpërblejnë përmbajtjen sensacionale. Sa më shumë reagime të marrë një video, aq më shumë shpërndahet. Ky mekanizëm ka krijuar një garë të heshtur për ekstremitet, ku kufijtë etikë shpesh zbehen përballë mundësisë për famë të shpejtë.
Por rasti Hajdini nuk është i izoluar. Në vitet e fundit janë evidentuar disa modele shqetësuese:
- Ekspozimi i familjarëve pa pëlqim, për të rritur shikueshmërinë.
- Përdorimi i personave me probleme shëndetësore në video që synojnë reagime emocionale.
- Transmetimi i situatave private si varfëria, sëmundja apo krizat familjare për të tërhequr ndihma apo ndjekës.
- Normalizimi i “shokut” si strategji marketingu personal, ku sa më tronditëse të jetë përmbajtja, aq më shumë konsiderohet “sukses”.
Ekspertët e komunikimit paralajmërojnë se ky trend mund të ketë pasoja afatgjata, sidomos kur përfshin persona me aftësi ndryshe ose individë në gjendje të brishtë psikologjike. Dëmi nuk është vetëm momental – një video e publikuar online mund të qarkullojë për vite, duke ndikuar në jetën sociale dhe dinjitetin e personit të ekspozuar.
Ndërhyrja e shpejtë e strukturave sociale dhe policisë në këtë rast tregon një rritje të vigjilencës institucionale, por gjithashtu shtron një pyetje më të madhe: a po ecën ligji me të njëjtin ritëm si rrjetet sociale?
Shqetësimi bëhet edhe më i madh kur virali kthehet në model për t’u kopjuar. Sa herë që një video tronditëse fiton mijëra shikime, ajo krijon precedent dhe nxit të tjerë të ndjekin të njëjtën rrugë.
Në thelb, rasti Hajdini është një sinjal alarmi për tre hallka kryesore:
- Familjen, që duhet të mbrojë privatësinë e anëtarëve më të brishtë.
- Platformat, të cilat përballen me presion për të forcuar filtrat ndaj përmbajtjeve të dëmshme.
- Institucionet, që duhet të reagojnë shpejt kur dyshohet për shfrytëzim apo cenim dinjiteti.
Në një epokë ku vëmendja është kthyer në monedhë, rreziku më i madh është humbja e kufirit mes realitetit dhe spektaklit. Dhe kur jeta personale shndërrohet në përmbajtje, pasojat mund të jenë shumë më të rënda se disa sekonda famë.
