Një felin i vogël me pamje që të kujton një leopard në miniaturë ka hyrë zyrtarisht në librat e shkencës.
Shkencëtarët kanë konfirmuar në Bolivi një specie të re maceje të egër, të quajtur Leopardus tilcayo, duke shënuar herën e parë në më shumë se një shekull që përshkruhet zyrtarisht një specie e re e gjallë e familjes së maceve.
Tilcayo jeton në pyjet tropikale të Yungas, në shpatet lindore të Andeve në Bolivi. Është vetëm rreth 46 centimetra i gjatë dhe peshon afërsisht 1.4–2 kilogramë, pra është më i vogël se shumë mace shtëpiake. Gëzofi i tij është kafe i çelët dhe i mbuluar me njolla të errëta në formë rozete.
Kafsha njihej prej kohësh nga komunitetet lokale me emrin Tilcayo, por për shkak të ngjashmërisë së madhe me macet e tjera “tigër” të Amerikës së Jugut, ishte konsideruar pjesë e një specieje tjetër.
Gjithçka ndryshoi pas analizave të ADN-së. Studiuesit analizuan material gjenetik nga dhjetëra individë të gjinisë Leopardus dhe zbuluan se Tilcayo përfaqëson një linjë të veçantë evolutive, e cila është ndarë nga të afërmit e saj rreth 1.4 milionë vjet më parë.
Shkencëtarët dinë ende shumë pak për jetën e tij. Gjurmët e gjetura tregojnë se mund të ushqehet me brejtës të vegjël, ndërsa kamerat e vendosura në pyll sugjerojnë se është kryesisht aktiv gjatë natës.
Zbulimi ka edhe rëndësi të madhe për ruajtjen e biodiversitetit. Pyjet Yungas kërcënohen nga shpyllëzimi, bujqësia dhe aktivitetet minerare, ndërsa studiuesit ende nuk e dinë sa individë Tilcayo ekzistojnë në natyrë.
Një kuriozitet është se një nga individët që ndihmoi në identifikimin e species ishte dërguar vite më parë në një strehë kafshësh në Bolivi, pasi një familje e kishte marrë duke menduar se ishte një mace e pazakontë shtëpie.
