Një krizë bankare është kthyer në përplasje të ashpër politike në Maqedoninë e Veriut. Alta Banka në Manastir (Bitola), e kontrolluar nga një bankë serbe, është vendosur nën administrim të përkohshëm nga Banka Popullore, ndërsa klientët po përballen me kufizime në përdorimin e parave të tyre.

Çështja ka përfunduar në Kuvend, ku kryeministri Hristijan Mickoski dhe lideri i opozitës, Venko Filipçe, kanë shkëmbyer akuza për përgjegjësinë e hyrjes së kapitalit serb në sistemin bankar të vendit.

Banka nën administrim, kufizime për klientët

Më 1 nëntor, Banka Popullore e Maqedonisë së Veriut vendosi administrim të përkohshëm për Alta Banka në Manastir, pas zhvillimeve që prekën aksionerin e saj kryesor, Alta Banka në Beograd.

Vendimi erdhi pasi autoritetet serbe i hoqën licencën bankës mëmë. Rregullatori maqedonas tërhoqi gjithashtu miratimin që banka serbe kishte marrë për zotërimin e aksioneve në institucionin bankar të Manastirit.

Administrimi është parashikuar të zgjasë tre muaj, me synimin për të mbrojtur depozitat dhe stabilitetin e bankës.

Fillimisht, klientëve iu vendos një kufi prej 10 mijë denarësh në javë për tërheqjet dhe pagesat me kartë. Nga 9 nëntori, kufiri u rrit në 15 mijë denarë, ndërsa u parashikuan lehtësime të veçanta për klientët pa karta bankare.

Autoritetet kanë theksuar se Alta Banka në Manastir nuk është në falimentim dhe vazhdon të funksionojë.

Mickoski nxjerr dokumentin e vitit 2023: Përgjegjësia është e qeverisë së mëparshme

Gjatë debatit parlamentar, kryeministri Hristijan Mickoski paraqiti një dokument të vitit 2023, duke pretenduar se marrëdhëniet me Alta Bankën serbe kishin nisur gjatë qeverisjes së koalicionit LSDM–BDI.

Sipas tij, qeveria e atëhershme, e drejtuar nga Dimitar Kovaçevski, kishte autorizuar nisjen e procedurave për shitjen e aksioneve shtetërore në Stopanska Banka të Manastirit.

Mickoski përmendi edhe ish-ministrin e Financave, Fatmir Besimi, duke deklaruar se vendimi ishte marrë me propozimin e tij.

Kryeministri argumentoi se opozita nuk mund të akuzojë vetëm qeverinë aktuale për marrëdhëniet me bankën serbe, kur kontaktet institucionale kishin filluar më herët.

Filipçe: Ju e lejuat bankën të hynte në treg

Kreu i LSDM-së, Venko Filipçe, kundërshtoi akuzat e Mickoskit, duke theksuar se hyrja e bankës serbe në tregun maqedonas ishte lejuar gjatë mandatit të qeverisë aktuale.

Ai kërkoi shpjegime për komunikimet e kryeministrit me guvernatorin e Bankës Popullore, Trajko Slaveski.

Filipçe ngriti gjithashtu dyshime për origjinën e kapitalit të bankës dhe lidhje të mundshme me aktivitete të paligjshme, duke pretenduar se opozita kishte paralajmëruar prej kohësh për këto rreziqe.

Këto mbeten akuza politike dhe nuk përbëjnë konstatime të provuara për përgjegjësi penale.

Gjashtë investitorë të interesuar, banka mund të shitet

Ndërkohë, autoritetet po kërkojnë një zgjidhje për të ardhmen e institucionit financiar.

Guvernatori Trajko Slaveski ka bërë të ditur se gjashtë investitorë kanë shfaqur interes për blerjen e bankës, mes tyre edhe institucione të tjera bankare.

Kryeministri Mickoski ka deklaruar se Alta Banka në Manastir nuk pritet të falimentojë dhe se synimi është gjetja e një pronari të ri ose bashkimi me një institucion tjetër financiar.

Megjithatë, shitja nuk është përfunduar dhe kufizimet e përkohshme për klientët mbeten pjesë e masave mbrojtëse.

Kriza e Alta Bankës ka hapur një debat më të gjerë në Maqedoninë e Veriut mbi kontrollin e kapitalit të huaj, përgjegjësinë e institucioneve rregullatore dhe sigurinë e depozitave bankare.