Kryeministri Edi Rama ka deklaruar nga Parisi se Shqipëria ndodhet në fazën përfundimtare të negociatave për anëtarësimin në Bashkimin Europian dhe se gjatë vitit 2027 pritet të nisë puna për traktatin e anëtarësimit.
Gjatë bashkëbisedimit “Europe’s Shared Future: Enlargement and the Next Generation”, në kuadër të Forumit të Paqes në Paris, Rama foli për integrimin europian, protestat në Shqipëri, emigracionin e të rinjve, inteligjencën artificiale dhe marrëdhëniet Kosovë–Serbi.
Kryeministri bëri gjithashtu akuza të forta për ndikimin e Iranit, opozitës dhe krimit të organizuar në protestat që kanë përfshirë vendin.
### “Në vitin 2027 duhet të nisim punën për traktatin e anëtarësimit”
Rama deklaroi se raporti i fundit i Komisionit Europian e vendos Shqipërinë në një fazë të avancuar të procesit të integrimit.
Sipas tij, nëse gjithçka ecën sipas planit, negociatat mund të përfundojnë në fund të vitit 2027.
“Komisioni është shprehur se viti tjetër do të jetë viti ku duhet të nisim të punojmë me traktatin e anëtarësimit”, tha Rama.
Megjithatë, ai theksoi se nuk mund të premtojë një datë për anëtarësimin, pasi vendimi nuk varet vetëm nga Shqipëria.
Kryeministri përmendi edhe zgjedhjet e ardhshme në Francë, duke nënvizuar se zhvillimet politike brenda vendeve anëtare mund të ndikojnë në të ardhmen e procesit.
### Protestat në Shqipëri, Rama akuzon Iranin dhe krimin e organizuar
Një pjesë e rëndësishme e diskutimit iu kushtua protestave që kanë përfshirë Shqipërinë.
Rama bëri dallimin mes manifestimeve masive të fillimit të qershorit, të nxitura sipas tij nga projekti i lidhur me Jared Kushner, dhe protestave të mëvonshme që u përshkallëzuan në dhunë.
Kryeministri tha se në protestat fillestare morën pjesë qytetarë me shqetësime të ndryshme, ndërsa më vonë, sipas tij, situata ndryshoi.
Ai përmendi shqetësimet për mjedisin dhe koston e jetesës, por pretendoi se në protesta janë përfshirë edhe grupe të ndikuara nga propaganda antisemite, opozita dhe krimi i organizuar.
Rama akuzoi konkretisht Republikën Islamike të Iranit se ka nxitur përhapjen e pretendimeve antisemite, ndërsa tha se partitë opozitare kanë shfrytëzuar të rinjtë e radikalizuar.
Ai pretendoi gjithashtu se në protesta kanë marrë pjesë persona të sjellë dhe të paguar nga krimi i organizuar.
Këto janë akuza të kryeministrit, për të cilat gjatë bashkëbisedimit nuk u paraqitën prova konkrete.
### “Shqiptarët janë fanatikë të Perëndimit”
Duke folur për mbështetjen e shqiptarëve ndaj Bashkimit Europian, Rama e lidhi orientimin europian të vendit me përvojën historike të diktaturës komuniste.
Ai kujtoi izolimin e Shqipërisë, shkëputjen nga blloku lindor dhe marrëdhëniet me Kinën e Mao Ce Dunit.
Sipas Ramës, shqiptarët vazhdojnë të jenë ndër popujt më optimistë për projektin europian.
Kryeministri deklaroi se për Shqipërinë BE-ja nuk është thjesht një burim financimi, por një hapësirë lirie, sigurie, paqeje dhe bashkëpunimi.
Ai theksoi se pavarësisht përplasjeve politike, integrimi europian mbetet objektivi i përbashkët i shqiptarëve.
### Emigracioni i të rinjve, Rama: Nuk jemi më vendi i dhjetë viteve më parë
I pyetur për largimin e të rinjve nga Shqipëria, Rama kundërshtoi idenë se emigracioni po shënon domosdoshmërisht një prirje në rritje.
Sipas tij, zhvillimi ekonomik shoqërohet edhe me rritjen e pritshmërive dhe ambicieve të qytetarëve.
Kryeministri përmendi rritjen e pagave, ekonomisë, turizmit dhe eksporteve, duke argumentuar se Shqipëria ka ndryshuar ndjeshëm gjatë dekadës së fundit.
Ai solli si shembull edhe mënyrën se si vendi pasqyrohet në mediat franceze, duke thënë se dikur përmendej kryesisht për ngjarje negative, ndërsa sot promovohet si destinacion turistik.
### Tenderët publikë me inteligjencë artificiale
Rama foli edhe për planet e qeverisë për përdorimin e inteligjencës artificiale në administratën publike.
Ai deklaroi se Shqipëria po e përdor këtë teknologji për përafrimin e legjislacionit vendas me atë të Bashkimit Europian.
Sipas kryeministrit, një proces që vendeve të tjera u ka kërkuar vite pune me përkthyes dhe juristë, po realizohet më shpejt përmes inteligjencës artificiale.
Rama tha se qeveria po punon edhe për një sistem ku prokurimet publike të kryhen plotësisht me inteligjencë artificiale.
Ai e cilësoi këtë një ndryshim të madh të mundshëm për mënyrën e funksionimit të tenderëve publikë.
Kryeministri përmendi gjithashtu se 95% e shërbimeve publike në Shqipëri ofrohen në internet dhe foli për një sistem digjital që do t’u mundësojë qytetarëve të ndjekin ecurinë e kërkesave të tyre pranë institucioneve.
### Kosova dhe Serbia, Rama: Nuk ka kthim pas
Gjatë diskutimit në Paris, kryeministri u pyet edhe për tensionet mes Kosovës dhe Serbisë.
Rama deklaroi se Shqipëria ka punuar për nxitjen e paqes dhe bashkëpunimit në Ballkanin Perëndimor.
Ai theksoi se Kosova është shtet i pavarur dhe se Serbia duhet ta pranojë këtë realitet.
Sipas tij, përpjekjet për ta rikthyer Kosovën në një projekt shtetëror serb janë të pamundura.
Rama u shpreh se pranimi i pavarësisë së Kosovës do t’i shërbente edhe vetë Serbisë për normalizimin e marrëdhënieve rajonale.
### Rama kërkon ndryshim të qasjes së BE-së ndaj zgjerimit
Kryeministri propozoi që Bashkimi Europian të përfshijë më drejtpërdrejt në tryezën politike shtatë vendet që zhvillojnë negociata anëtarësimi, pa hequr dorë nga kriteret e bazuara në meritë.
Ai përmendi Shqipërinë, Malin e Zi, Ukrainën dhe Moldavinë si katër vende që konsiderohen në pararojë të procesit.
Rama kundërshtoi pretendimet se Ukraina mund të anëtarësohet përmes një përjashtimi nga procedurat, duke theksuar se procesi i integrimit duhet të vazhdojë të mbështetet te përmbushja e kushteve.
Megjithatë, ai kërkoi një qasje më politike nga Brukseli për të shmangur zvarritjen e pafundme të negociatave.
### “Europa po humbet qendrën politike”
Në përfundim të bashkëbisedimit, Rama paralajmëroi se Bashkimi Europian përballet me sfida të mëdha të brendshme.
Ai veçoi ndikimin e mediave sociale në polarizimin politik, duke argumentuar se politika europiane po zhvendoset gjithnjë e më shumë drejt skajeve.
Sipas kryeministrit, sfida më e madhe për të ardhmen nuk është vetëm integrimi i Shqipërisë, por aftësia e vetë Bashkimit Europian për t’u përshtatur me ndryshimet politike dhe teknologjike.
