Një skandal që ndërthur tradhtinë bashkëshortore, dyshimet për spiunazh dhe sigurinë kombëtare amerikane ka tronditur gjigantin teknologjik Nvidia. Drejtori ekzekutiv i kompanisë, Jensen Huang, ka pranuar se ka qenë i pabesë ndaj bashkëshortes së tij, ndërsa kompania ka nisur një hetim të pavarur pas raportimeve se ai mund të ketë qenë objektiv i një operacioni të inteligjencës kineze.
Në qendër të çështjes është biznesmenja kineze Alice Huang, ish-drejtuese e një kompanie teknologjike në Singapor, për të cilën mediat amerikane raportojnë se shërbimet e inteligjencës së SHBA-së dyshojnë se ka vepruar në interes të Pekinit.
Sipas BBC, zhvillimet kanë ngritur shqetësime në Uashington për mundësinë e ekspozimit të informacioneve të ndjeshme të një prej kompanive më strategjike të Shteteve të Bashkuara.
“Nuk ka asnjë justifikim për atë që bëra”
Në një deklaratë drejtuar punonjësve të Nvidia, Jensen Huang pranoi tradhtinë bashkëshortore dhe kërkoi falje për dhimbjen që u kishte shkaktuar gruas dhe fëmijëve.
“Nuk ka asnjë justifikim për atë që bëra. Më vjen thellësisht keq”, deklaroi ai.
Huang pranoi gjithashtu se kishte dështuar në përmbushjen e përgjegjësisë për të qenë i denjë për besimin e punonjësve të kompanisë.
Ai siguroi se do të bashkëpunojë plotësisht me hetimin e nisur nga bordi drejtues, duke theksuar angazhimin e tij për mbrojtjen e kompanisë dhe sigurisë kombëtare amerikane.
Kush është Alice Huang, gruaja që dyshohet për spiunazh?
Sipas një raportimi të mëparshëm të The New York Times, agjencitë amerikane të inteligjencës kishin mbajtur nën vëzhgim biznesmenen kineze Alice Huang, e njohur edhe me emrin Huang Le.
Ajo ka qenë drejtuese e kompanisë Megaspeed, me seli në Singapor, e cila operon në sektorin e qendrave të të dhënave dhe blen procesorë të avancuar nga Nvidia.
Sipas dokumenteve tregtare të shqyrtuara nga BBC, Alice Huang ka drejtuar Megaspeed nga marsi deri në nëntor të vitit 2023.
The New York Times raportoi se zyrtarë amerikanë të inteligjencës dyshonin se ajo vepronte në emër të Pekinit dhe se gjatë përgjimeve ishte identifikuar një lidhje me Jensen Huang.
Megjithatë, këto mbeten pretendime të raportuara nga mediat dhe nuk përbëjnë provë publike se Alice Huang ka kryer veprimtari spiunazhi.
Kompania e lidhur me biznesmenen bleu 4.8 miliardë dollarë çipa
Çështja bëhet edhe më e ndjeshme për shkak të aktivitetit të Megaspeed.
Sipas raportimeve të cituara nga BBC, kompania ka blerë rreth 4.8 miliardë dollarë çipa Nvidia gjatë dy viteve të fundit, duke u renditur ndër klientët e rëndësishëm të gjigantit amerikan në Azinë Juglindore.
Autoritetet amerikane kishin hetuar më parë dyshimet se Megaspeed mund të kishte ndihmuar kompani kineze të siguronin çipa të avancuar duke anashkaluar kufizimet amerikane të eksportit.
Megaspeed është gjithashtu objekt hetimesh në Singapor lidhur me dyshimet për shmangien e këtyre kufizimeve.
Nvidia ka deklaruar se pretendimet e mëparshme lidhur me devijimin e çipave ishin hetuar dhe rrëzuar, ndërsa ka theksuar se nuk kishte qenë në dijeni të shqetësimeve të inteligjencës amerikane për Megaspeed.
Nvidia nis hetim të pavarur, Kongresi kërkon shpjegime
Bordi drejtues i Nvidia ka njoftuar nisjen e një hetimi të pavarur për të shqyrtuar raportimet se drejtori ekzekutiv mund të ketë qenë objektiv i një operacioni të huaj inteligjence.
Kompania ka sqaruar se aktualisht nuk ka arsye të besojë se sekretet e saj teknologjike apo siguria kombëtare amerikane janë cenuar.
Ndërkohë, tre drejtues republikanë të komisioneve të Dhomës së Përfaqësuesve kanë kërkuar që Jensen Huang të paraqitet në një takim me dyer të mbyllura më 18 nëntor, për të dhënë shpjegime mbi raportimet dhe protokollet e sigurisë së kompanisë.
Atij i është kërkuar të konfirmojë pjesëmarrjen ose të propozojë një datë tjetër deri më 11 nëntor.
Trump mbron Huang, Kina hedh poshtë akuzat
Presidenti amerikan Donald Trump ka komentuar zhvillimet, duke e cilësuar Jensen Huang një person të mirë që ka bërë një punë të jashtëzakonshme për Shtetet e Bashkuara.
I pyetur nëse ishte penduar që nuk kishte ndërmarrë veprime pas informacioneve të inteligjencës, për të cilat raportohet se ishte informuar më parë, Trump u përgjigj se nuk mendonte kështu.
Nga ana tjetër, Ministria e Jashtme kineze ka hedhur poshtë pretendimet për spiunazh.
Zëdhënësi Guo Jiakun i ka cilësuar akuzat të pabazuara dhe spekulative, duke deklaruar se synojnë të diskreditojnë Kinën.
Pse ky skandal mund të ketë pasoja për garën SHBA-Kinë?
Nvidia është një nga kompanitë më të vlefshme në botë, me një kapitalizim tregu prej rreth 4.5 trilionë dollarësh.
Çipat e saj përdoren gjerësisht për zhvillimin e inteligjencës artificiale dhe konsiderohen teknologji strategjike në konkurrencën mes Shteteve të Bashkuara dhe Kinës.
Që prej vitit 2022, Uashingtoni ka vendosur kufizime për eksportimin e teknologjisë më të avancuar drejt Kinës, duke argumentuar se ajo mund të përdoret edhe për qëllime ushtarake.
Skandali shpërthen në një moment veçanërisht delikat, përpara takimit të pritshëm mes Donald Trump dhe presidentit kinez Xi Jinping.
Ndërkohë, aksionet e Nvidia priteshin të hapeshin me rënie rreth 4% në bursën amerikane, sipas tregtimit paraprak të raportuar nga BBC.
Hetimi i kompanisë pritet të përcaktojë nëse marrëdhënia personale e drejtuesit të saj ka krijuar rreziqe për informacionet konfidenciale dhe sigurinë e teknologjisë amerikane.
