Pas Portugalisë dhe Spanjës, stuhia atlantike Charles po zhvendoset drejt Europës Jugore dhe Ballkanit. Shqipëria pritet të ndiejë ndikimin e motit të keq gjatë 12 dhe 13 nëntorit, me erëra të fuqishme, reshje intensive dhe dallgë të larta.
Parashikimet tregojnë se e enjtja, 12 nëntor, do të karakterizohet kryesisht nga erërat e forta, ndërsa të premten, më 13 nëntor, rreziku më i madh do të vijë nga reshjet e dendura, veçanërisht në veri dhe veriperëndim të vendit.
Stuhia ka shkaktuar tashmë probleme serioze në Gadishullin Iberik, me erëra deri në 148 kilometra në orë në Ishujt Kanarie, qindra fluturime të anuluara, përmbytje dhe evakuime.
Kur mbërrin në Shqipëri dhe cilat zona rrezikohen?
Sipas sinoptikanes Lajda Porja, dy ditët më problematike për Shqipërinë janë 12 dhe 13 nëntori.
Të enjten pritet të mbizotërojnë erërat e forta, ndërsa të premten reshjet do të intensifikohen, kryesisht në veri dhe veriperëndim.
Shkodra dhe zonat përreth saj, si edhe pjesë të veriut malor, janë ndër territoret ku duhet treguar kujdes më i madh për shkak të reshjeve të parashikuara.
Në bregdet, problemi kryesor është era dhe deti i trazuar.
Parashikimi meteorologjik për 12 nëntorin jep erë me shpejtësi mesatare 10 metra në sekondë, ndërsa në bregdet dhe lugina shpejtësia mund të arrijë 25 metra në sekondë, ose 90 kilometra në orë.
Alarm në Vlorë: Erë deri në 126 km/orë, dallgë 4.5 metra
Kapiteneria e Portit të Vlorës ka paralajmëruar përkeqësim të ndjeshëm të kushteve në det gjatë periudhës 11–14 nëntor.
Sipas njoftimit, erërat nga jugu dhe juglindja parashikohen të arrijnë 20–35 metra në sekondë, ekuivalente me 72–126 kilometra në orë, ndërsa dallgët në det të hapur mund të ngrihen nga 2 deri në 4.5 metra.
Për këtë arsye, është ndaluar pajisja me leje nisjeje e mjeteve të vogla lundruese dhe anijeve të peshkimit që synojnë të operojnë jashtë Gjirit të Vlorës.
Kufizimi zbatohet nga ora 16:00 e 11 nëntorit deri në orën 06:00 të 14 nëntorit.
Transporti detar ndërkombëtar vijon sipas itinerareve të planifikuara.
Çfarë dëmesh mund të shkaktojë në Shqipëri?
Rreziqet kryesore lidhen me tri fenomene:
- Përmbytjet: Reshjet intensive mund të shkaktojnë grumbullime të shpejta uji në rrugë, zona të ulëta dhe territore me kanalizime të pamjaftueshme. Nëse reshjet vazhdojnë për shumë orë, mund të rritet edhe niveli i lumenjve.
- Era e fortë: Mund të rrëzojë pemë, të dëmtojë çati dhe struktura të lehta, si edhe të shkaktojë ndërprerje të energjisë elektrike.
- Deti i trazuar: Dallgët deri në 4.5 metra paraqesin rrezik për mjetet e vogla lundruese, peshkatarët dhe infrastrukturën e ekspozuar bregdetare.
Në zonat malore, reshjet mund të favorizojnë rrëshqitje dheu dhe rënie gurësh, veçanërisht në segmente rrugore të ekspozuara.
Çfarë ka të veçantë stuhia Charles?
Charles është një sistem i fuqishëm atmosferik me origjinë subtropikale, që është zhvilluar mbi Atlantik.
Veçantia e tij është se u monitorua edhe nga Qendra Kombëtare e Uraganeve në Shtetet e Bashkuara, për shkak të mundësisë që të zhvillonte karakteristika të një cikloni tropikal.
Një tjetër element i pazakontë është bashkëveprimi me stuhinë Bruna, e cila kishte sjellë më parë reshje të mëdha në Portugali dhe Spanjë.
Kjo do të thotë se në disa zona shirat e Charles kanë rënë mbi toka tashmë të ngopura me ujë, duke rritur rrezikun e përmbytjeve.
Megjithatë, sipas shërbimit meteorologjik portugez IPMA, sistemi Charles u nda në dy pjesë mbi Atlantik dhe humbi një pjesë të fuqisë përpara se të mbërrinte në Portugalinë kontinentale.
Pra, intensiteti që ka shfaqur në një vend nuk do të thotë se do të përsëritet domosdoshmërisht në Shqipëri.
Portugalia mbylli shkollat, Spanja regjistroi erëra 148 km/orë
Portugalia mori masa të jashtëzakonshme më 11 nëntor, duke mbyllur rreth 8 mijë shkolla dhe shërbimet publike jo të domosdoshme.
Sipas Associated Press, mbi 300 fluturime u anuluan në katër aeroporte ndërkombëtare, ndërsa në disa zona u regjistruan erëra mbi 120 kilometra në orë.
Në ishullin Madeira, era arriti rreth 130 kilometra në orë, duke rrëzuar pemë dhe shkaktuar përmbytje lokale.
Në Spanjë, sipas të dhënave të agjencisë meteorologjike AEMET, u regjistruan erëra deri në 148 kilometra në orë në Ishujt Kanarie dhe 147 kilometra në orë në Sierra Nevada.
Në disa zona ranë mbi 80 milimetra shi, ndërsa autoritetet mbajtën të evakuuar mijëra banorë në Piedralaves, për shkak të rrezikut të tejmbushjes së një dige.
Italia në alarm të kuq, reshje deri në 300 milimetra
Stuhia po ndikon edhe Italinë, ku Departamenti i Mbrojtjes Civile ka shpallur alarm të kuq për disa zona të Toskanës gjatë 12 nëntorit.
Në Liguria dhe Toskanën veriore, modelet meteorologjike kanë parashikuar grumbullime shiu që lokalisht mund të arrijnë deri në 300 milimetra deri të premten.
Alarmet përfshijnë gjithashtu rajone të tjera të Italisë për erëra të forta, stuhi dhe rrezik hidrogjeologjik.
Moti i paqëndrueshëm pritet të shtrihet në pjesë të Francës dhe Ballkanit Perëndimor, përfshirë Kroacinë, Bosnjë-Hercegovinën, Malin e Zi, Kosovën dhe Maqedoninë e Veriut.
Në këto vende intensiteti dhe koha e ndikimit ndryshojnë sipas zonës; jo të gjitha pritet të përballen me forcën e regjistruar në Portugali dhe Spanjë.
Kur përfundon moti i keq?
Sipas parashikimeve të publikuara për Shqipërinë, kushtet atmosferike pritet të përmirësohen gradualisht gjatë fundjavës.
Të dielën, më 15 nëntor, parashikohet mot më i qëndrueshëm, por me ulje të temperaturave.
Në zonat e thella malore, reshjet e shiut mund të shndërrohen në dëborë.
