Bashkimi i tetë partive politike shqiptare të Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës në një listë të vetme për zgjedhjet parlamentare të 25 tetorit në Serbi ka sjellë reagime në Shqipëri dhe Kosovë. Marrëveshja rikthen edhe precedentin e vitit 2020, kur bashkimi i forcave shqiptare prodhoi rezultatin më të mirë të tyre në Parlamentin serb.
Kryeministri i Kosovës Albin Kurti e ka përshëndetur marrëveshjen që u finalizua në zyrën e tij të martën në mbrëmje dhe ka deklaruar se shqiptarët e Luginës duhet të kenë të paktën pesë vende të garantuara në Parlamentin e Serbisë. Sipas tij, kjo do të ndiqte parimin që zbatohet në Kosovë ku komunitetit serb i garantohen 10 nga 120 vendet në Kuvend.
Në Shqipëri marrëveshja është përshëndetur edhe nga kryetari i Partisë Demokratike Sali Berisha. Ai u ka bërë thirrje shqiptarëve të Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës si edhe atyre që jetojnë jashtë këtyre komunave të marrin pjesë në zgjedhje dhe të mbështesin përfaqësimin shqiptar.
Tetë partitë do të garojnë nën siglën “Koalicioni Shqiptar” me Shaip Kamberin në krye të listës. Kamberi është drejtues i Partisë për Veprim Demokratik dhe ka qenë përfaqësuesi i vetëm shqiptar në Parlamentin e Serbisë gjatë viteve të fundit.
Bashkimi i forcave shqiptare ka një precedent të rëndësishëm elektoral. Në vitin 2020 të gjitha partitë shqiptare të Luginës garuan së bashku për herë të parë në një listë të vetme me emrin “Alternativa Demokratike Shqiptare – Lugina e Bashkuar”.
Lista mori 26.437 vota ose 0.82 për qind dhe siguroi tre mandate në Parlamentin me 250 vende. Ishte rezultati më i mirë i shqiptarëve të Luginës dhe hera e parë që ata arritën të kishin tre deputetë.
Rezultatet ndryshuan kur partitë shqiptare u rikthyen te garimi të ndara. Në zgjedhjet e vitit 2022 ato u paraqitën me dy lista. Njëra nuk siguroi mandat ndërsa lista ku ishte Shaip Kamberi arriti të siguronte vetëm një deputet.
Edhe në zgjedhjet e vitit 2023 shqiptarët hynë të ndarë në dy lista dhe përsëri vetëm Kamberi siguroi një mandat.
Në fakt nga viti 2007 deri në vitin 2020 shqiptarët e Luginës nuk kishin arritur të fitonin më shumë se një vend në Parlamentin e Serbisë. Kjo e bën vitin 2020 të vetmin rast kur bashkimi i plotë politik u përkthye në tre mandate.
Pikërisht këtë rezultat synon të përsërisë “Koalicioni Shqiptar” në zgjedhjet e 25 tetorit.
Kamberi ka deklaruar se synimi është rritja e fuqisë politike të shqiptarëve në institucionet e Serbisë dhe krijimi i mundësive më të mëdha për zgjidhjen e problemeve të komunitetit.
Programi i përbashkët do të mbështetet te plani me shtatë pika i miratuar nga Qeveria e Serbisë në vitin 2013. Kërkesat përfshijnë përfaqësimin e shqiptarëve në institucionet shtetërore, zhvillimin ekonomik të Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës, përdorimin zyrtar të gjuhës dhe simboleve kombëtare si edhe çështjet e arsimit, kulturës, shëndetësisë, drejtësisë dhe sigurisë.
Marrëveshja nuk kufizohet vetëm te zgjedhjet. Partitë kanë rënë dakord që deputetët e zgjedhur të veprojnë së bashku edhe pas votimit dhe të synojnë krijimin e një grupi parlamentar me forca të tjera me të cilat mund të gjejnë pika të përbashkëta.
