Kryeministri Edi Rama ka prezantuar një paketë të gjerë ndryshimesh ekonomike, fiskale dhe sociale për vitin 2027, duke paralajmëruar uljen e TVSH-së për 54 produkte ushqimore, heqjen e taksës së qarkullimit nga çmimi i naftës, lehtësimin e tatimit për shtresën e mesme dhe vendosjen e taksave të reja për pronat dhe automjetet luksoze.**
Në një komunikim të gjatë me qytetarët, më 28 tetor, Rama njoftoi se qeveria do t’i përcjellë Kuvendit projektbuxhetin e vitit 2027, i cili, sipas tij, për herë të parë kalon vlerën e 10 miliardë eurove.
Kryeministri e lidhi paketën me synimin për të lehtësuar koston e jetesës, ndërsa një pjesë të rëndësishme të fjalës ia kushtoi protestave të studentëve dhe kundërshtimit të kërkesave për dorëheqjen e tij.
TVSH 6% për 54 ushqime, por norma standarde rritet në 21%
Ndryshimi më i rëndësishëm për konsumatorët është ulja e TVSH-së nga 20% në 6% për 54 produkte ushqimore bazë.
Në këtë kategori do të përfshihen mishi, peshku, bulmeti, vezët, mielli, vajrat, sheqeri, makaronat, frutat, perimet dhe ushqimet për foshnjat.
Sipas përllogaritjeve të paraqitura nga Rama, kjo masë do t’u kursejë familjeve shqiptare rreth 150 milionë euro në vit.
Kryeministri premtoi gjithashtu forcimin e mekanizmave të monitorimit të çmimeve, në mënyrë që ulja e TVSH-së të reflektohet te konsumatori.
Por, paralelisht me lehtësimin për ushqimet, qeveria do të rrisë normën standarde të TVSH-së nga 20% në 21% për mallrat dhe shërbimet që i nënshtrohen kësaj norme.
Nafta 32 lekë më lirë në pompë, taksa kalon te automjeti
Një tjetër masë e njoftuar nga Rama është heqja e taksës së qarkullimit nga çmimi i karburantit.
Sipas kryeministrit, kjo do të sjellë një ulje automatike prej 32 lekësh për litër në çmimin e naftës në pikat e shitjes.
Megjithatë, taksa e qarkullimit nuk do të zhduket plotësisht. Ajo do të rikthehet si detyrim i lidhur me automjetin dhe do të mblidhet përmes strukturave të transportit rrugor.
Qeveria planifikon gjithashtu vendosjen e një takse të re qarkullimi për automjetet e huaja që hyjnë në Shqipëri.
Rama nuk dha hollësi mbi nivelin e ardhshëm të detyrimit për çdo automjet. Për pasojë, ndikimi përfundimtar financiar te drejtuesit e makinave do të varet edhe nga mënyra e re e taksimit.
Ndryshon tatimi mbi pagat, dividendi shkon në 15%
Për shtresën e mesme, qeveria propozon rritjen e pragut të sipërm të tatimit mbi pagën nga 200 mijë në 300 mijë lekë në muaj.
Sipas Ramës, nga kjo lëvizje do të përfitojnë rreth 32 mijë tatimpagues.
Ndërkohë, për të ardhurat nga punësimi mbi 700 mijë lekë në muaj, kryeministri njoftoi vendosjen e një norme të re tatimore prej 30%.
Ai e argumentoi këtë masë edhe si një instrument për të penguar shmangien e tatimit mbi dividendin përmes deklarimit të pagave.
Vetë tatimi mbi dividendin do të rritet nga 8% në 15%.
Por ndryshe nga disa versione paraprake të paketës fiskale, që parashikonin rritjen e tatimit mbi fitimin e korporatave në 17%, Rama deklaroi se **norma e tatimit mbi fitimin do të mbetet 15%**.
TVSH më e lartë për hotelet, taksa të reja për luksin
Në sektorin e turizmit, TVSH-ja për hotelerinë do të rritet nga 6% në 10%.
Kryeministri sqaroi se agroturizmi do të përjashtohet nga kjo rritje, një tjetër dallim nga informacionet e publikuara më herët për projektpaketën.
Ndërkohë, qeveria do të ulë pragun e regjistrimit të detyrueshëm në TVSH për bizneset me xhiro vjetore mbi 5 milionë lekë, nga 10 milionë lekë që është aktualisht.
Rama konfirmoi se tatimi zero mbi fitimin për biznesin e vogël do të ruhet deri në vitin 2029.
Ai paralajmëroi edhe taksa të reja për pasuritë dhe konsumin luksoz.
Mes masave të përmendura janë një supertaksë për apartamentet që mbahen bosh, një tjetër për vilat në bregdet, tarifa shumë më të larta për ujin e pishinave, si dhe një supertaksë për makinat luksoze.
Për këto ndërhyrje do të nevojiten rregullime të mëtejshme ligjore.
Qeveria po përgatit gjithashtu një sistem të ri për taksimin e ekonomisë digjitale, përfshirë të ardhurat nga aktiviteti i influencuesve në rrjetet sociale dhe tregtia online.
Pranë Ministrisë së Financave do të ngrihet edhe një Byro e Kontrollit të Specializuar të të Ardhurave, ndërsa për individët me të ardhura relativisht të larta pritet të ndryshojë formulari i deklarimit.
Bursa 25 mijë lekë për studentët në nevojë, mbështetje edhe për masterin
Pjesa tjetër e komunikimit të kryeministrit iu kushtua studentëve, të cilët prej më shumë se dy javësh vijojnë protestat kundër qeverisë.
Rama njoftoi se bursat e studentëve që vijnë nga familje në vështirësi ekonomike do të rriten me 15 mijë lekë, duke arritur në 25 mijë lekë në muaj.
Përfitimi do të shtrihet edhe për studentët e nivelit master.
Kryeministri përmendi gjithashtu masa për strehimin e studentëve dhe çifteve të reja, përfshirë qiratë e bashkëfinancuara nga qeveria dhe kreditë me interes zero ose 3%, sipas kushteve që do të përcaktohen në ligj.
Një tjetër propozim lidhet me praktikat profesionale, ku bizneset do të angazhohen të punësojnë studentë me një pagesë sa gjysma e pagës minimale, sipas një formule që ende nuk është detajuar.
Rama tha se do të hapet edhe një platformë digjitale për komunikimin e drejtpërdrejtë me studentët.
Rama refuzon dorëheqjen: Do të jem në detyrë deri në fund të mandatit
Kryeministri përdori një pjesë të konsiderueshme të fjalës për të kritikuar protestat dhe personat që, sipas tij, kanë ushtruar dhunë ndaj policisë, institucioneve dhe pronës private.
Ai akuzoi grupe politike dhe individë të përfshirë në protesta se po përpiqen të imponojnë me dhunë largimin e qeverisë, ndërsa ngriti pretendime për ndikim të parasë së zezë, krimit të organizuar dhe interesave të huaja, pa paraqitur prova konkrete në këtë komunikim.
Rama u shpreh se e drejta për të protestuar është e garantuar, por nuk mund të përdoret për të cenuar liritë e qytetarëve të tjerë.
Ai kritikoi edhe bojkotin e mësimit nga një pjesë e pedagogëve, duke paralajmëruar ndryshime ligjore pas konsultimeve me rektorët.
Megjithatë, kryeministri përsëriti gatishmërinë për dialog me studentët.
“Ejani të ulemi ku të doni e kur të doni”, deklaroi ai.
Sa i përket kërkesës për dorëheqje, Rama ishte kategorik.
“Unë jam dhe do të jem në krye të detyrës sime, deri ditën e fundit të kontratës me njerëzit e zakonshëm të Shqipërisë”, tha kryeministri.
Në mbyllje, ai paralajmëroi zbatimin e ligjit ndaj akteve të dhunshme gjatë protestave.
“Nganjëherë shteti vonon, por asnjëherë shteti nuk harron”, deklaroi Rama.
Paketa fiskale dhe buxheti i vitit 2027 duhet të kalojnë procedurat parlamentare përpara se ndryshimet të hyjnë në fuqi.Ndërkohë, masat për taksimin e pronave luksoze, ekonominë digjitale dhe disa nga lehtësitë për studentët kërkojnë akte të tjera ligjore dhe nënligjore.
