Zgjedhjet parlamentare në Izrael po shënojnë një pjesëmarrje historike, ndërsa kryeministri Benjamin Netanyahu përballet me një mobilizim të pazakontë të votuesve, veçanërisht në qytetet me shumicë arabe. Vetëm pak përpara mbylljes së qendrave të votimit, autoritetet zgjedhore kanë refuzuar kërkesën e partisë së tij, Likud, për zgjatjen e orarit.

Sipas Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, deri në orën 18:00, me orën lokale, kishin votuar 66,7% e qytetarëve me të drejtë vote, niveli më i lartë i regjistruar në atë orë që prej vitit 1973, kur nisi mbledhja e të dhënave të krahasueshme.

Shifra përfaqësonte një rritje prej nëntë pikësh përqindjeje në krahasim me zgjedhjet e vitit 2022.

Të dhënat e mëvonshme treguan se pjesëmarrja kishte arritur në 74,3% deri në orën 20:00, ndërsa numri i votuesve kishte kaluar pesë milionë.

Por ajo që po tërheq veçanërisht vëmendjen është pjesëmarrja e lartë e qytetarëve arabë të Izraelit, një faktor që mund të ndryshojë ndjeshëm ekuilibrat politikë pas përfundimit të votimit.

Sipas BBC, Netanyahu ka publikuar gjatë ditës disa mesazhe në rrjetet sociale, duke e cilësuar mobilizimin e elektoratit arab një situatë emergjente për të djathtën izraelite.

Kryeministri e ka përshkruar këtë zhvillim si një çështje “jete a vdekjeje” për kampin e tij politik, duke u bërë thirrje mbështetësve që të dalin masivisht në votime.

Partia Likud dhe disa forca të tjera të djathta kërkuan që qendrat e votimit të qëndronin të hapura edhe pas orës 22:00.

Megjithatë, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve e hodhi poshtë kërkesën, duke argumentuar se nuk ekzistonin rrethana që justifikonin zgjatjen e përgjithshme të procesit.

Autoritetet sqaruan se qytetarët që do të mbërrinin në qendrat e votimit përpara orës 22:00 do të lejoheshin ta ushtronin të drejtën e votës edhe nëse radha vazhdonte pas kësaj ore.

Vota arabe mund të vendosë fatin e qeverisë së ardhshme

Pjesëmarrja e lartë në qytetet arabe mund të ketë një ndikim vendimtar në shpërndarjen e 120 mandateve të parlamentit izraelit, Knesset.

Sipas analizës së BBC, nëse mobilizimi i këtij elektorati përkthehet në një rezultat të fortë për partitë arabe, mund të zvogëlohet numri i vendeve që fitojnë dy blloqet kryesore politike, ai i Netanyahut dhe ai i rivalit të tij Gadi Eisenkot.

Kjo mund të vështirësojë krijimin e një shumice qeverisëse pa mbështetjen e të paktën një partie arabe.

Në garë janë Lista e Bashkuar Arabe, e drejtuar nga Mansour Abbas, dhe Lista e Përbashkët, e udhëhequr nga Yousef Jabareen.

Megjithatë, shumica e partive kryesore hebraike kanë shprehur rezerva ose kanë përjashtuar bashkëpunimin me partitë arabe, çka mund t’i ndërlikojë negociatat paszgjedhore.

Rivali kryesor i Netanyahut është ish-shefi i ushtrisë izraelite, Gadi Eisenkot, drejtues i partisë së qendrës Yashar. Ai synon të krijojë një koalicion alternativ, duke i dhënë fund qeverisjes së kryeministrit aktual.

Zgjedhjet e 27 tetorit janë të parat që zhvillohen në Izrael pas sulmeve të Hamasit të 7 tetorit 2023 dhe luftërave që pasuan në rajon.

Siguria kombëtare, përgjegjësitë për dështimet e vitit 2023, rekrutimi ushtarak i hebrenjve ultraortodoksë, reforma e drejtësisë dhe kostoja e jetesës kanë qenë ndër temat kryesore të fushatës.

Për formimin e qeverisë nevojiten të paktën 61 mandate. Duke qenë se asnjë parti në historinë e Izraelit nuk ka siguruar e vetme këtë shumicë, rezultati do të varet edhe nga marrëveshjet e koalicionit.

Nëse asnjëri prej blloqeve nuk arrin shumicën, Netanyahu mund të vazhdojë të qëndrojë në detyrë si kryeministër kujdestar gjatë negociatave për krijimin e qeverisë së re.

Sondazhet e para pas votimit priten pas mbylljes së qendrave, ndërsa rezultatet paraprake do të publikohen të mërkurën dhe ato zyrtare në fillim të nëntorit.

Pjesëmarrja rekord nuk tregon ende fituesin, por mobilizimi i elektoratit arab është kthyer në një nga zhvillimet më të rëndësishme të ditës zgjedhore dhe një shqetësim të hapur për Netanyahun.