Një defekt masiv në sistemin e kontrollit të trafikut ajror ka shkaktuar kaos në Shtetet e Bashkuara të Amerikës, duke detyruar autoritetet të pezullojnë për disa orë nisjen e fluturimeve në të gjithë vendin. Mbi 7,700 fluturime u anuluan vetëm të premten, ndërsa më shumë se 2,000 të tjera janë anuluar për të shtunën, duke e çuar numrin e përgjithshëm pranë 10 mijë.
Sipas CNN, më shumë se 8 mijë fluturime të tjera pësuan vonesa të premten, ndërsa mijëra pasagjerë mbetën të bllokuar në aeroporte, pa ditur se kur do të mund të vazhdonin udhëtimin.
Autoriteti Federal i Aviacionit Amerikan (FAA) urdhëroi ndalimin e nisjeve të avionëve në të gjithë vendin për shkak të problemeve në sistemet e komunikimit dhe kontrollit ajror.
Ndalimi zgjati disa orë, përpara se autoritetet të njoftonin rifillimin gradual të fluturimeve. Megjithatë, kompanitë ajrore paralajmëruan se vonesat dhe anulimet do të vazhdojnë gjatë fundjavës.
Teknologjia e vjetër paralizoi avionët
Sekretari amerikan i Transportit, Sean Duffy, deklaroi se incidenti lidhej me teknologjinë e vjetruar të sistemit të kontrollit të trafikut ajror dhe mbingarkesën e pajisjeve të rrjetit.
Sipas tij, pajisjet filluan të transmetonin të dhëna të paqëndrueshme, duke krijuar probleme për qendrat e kontrollit.
Sekretari i Sigurisë Kombëtare, Markwayne Mullin, shpjegoi se përpjekjet për të integruar teknologji të reja në sistemet ekzistuese kishin mbingarkuar infrastrukturën e vjetër.
Ai theksoi se nuk kishte prova që ndërprerja të ishte shkaktuar nga një sulm kibernetik apo nga ndonjë kërcënim ndaj Shteteve të Bashkuara.
Zbulimi befasues: Amerika përdor ende disketat e vjetra
Një tjetër detaj ka tërhequr vëmendjen pas incidentit.
Vetëm një javë përpara paralizimit të trafikut ajror, FAA kishte njoftuar planet për të hequr gradualisht nga përdorimi disketat e vjetra kompjuterike, të njohura si *floppy disks*.
Këto pajisje, të përdorura gjerësisht dekada më parë, shërbejnë ende për transmetimin e informacioneve meteorologjike dhe të dhënave të tjera të rëndësishme në disa qendra të kontrollit ajror.
FAA synon t’i zëvendësojë ato në më shumë se 400 objekte në të gjithë vendin deri në fund të vitit 2028.
Megjithatë, nuk është konfirmuar ndonjë lidhje mes përdorimit të disketave dhe defektit që shkaktoi ndërprerjen e fluturimeve.
Kontrollorët ajrorë vënë në dyshim shpjegimet e qeverisë
Ndërsa administrata amerikane ia atribuon incidentin pajisjeve të vjetruara, kanë lindur edhe pikëpyetje mbi shpjegimin zyrtar.
Gazetarja Anna Giaritelli e *Washington Examiner* deklaroi për CNN se kishte komunikuar me 60 kontrollorë të trafikut ajror dhe se asnjëri prej tyre nuk ishte bindur nga shpjegimi i sekretarit të Transportit.
Sipas saj, ndërhyrjet teknike të këtij lloji zakonisht kryhen gjatë natës ose në periudha me trafik të ulët ajror, jo në orët e ngarkuara të pasdites së të premtes.
Megjithatë, deri tani nuk ka prova që incidenti të ketë pasur një shkak tjetër nga ai i paraqitur nga autoritetet.
Pasagjerët braktisin udhëtimet, disa nisen me makina
Kaosi ka detyruar shumë udhëtarë të heqin dorë nga fluturimet.
Në aeroportin O’Hare të Çikagos, një nënë që udhëtonte me vajzën e saj të vogël drejt San Franciskos tregoi se kishte pritur disa orë, fillimisht në aeroport dhe më pas brenda avionit, përpara se pasagjerët të urdhëroheshin të zbrisnin.
Pas anulimit të fluturimit, ajo vendosi të kthehej në shtëpi.
Pasagjerë të tjerë zgjodhën të merrnin automjete me qira për të përshkuar qindra kilometra dhe për të mbërritur në destinacion.
Në aeroportin e Miamit, një udhëtar i mbetur pa fluturim lidhës tregoi se po përpiqej të siguronte një dhomë hoteli, për të shmangur kalimin e natës në dyshemenë e aeroportit.
Trump kërkon ndërhyrje urgjente, miliarda dollarë për sistemin ajror
Presidenti amerikan Donald Trump ka kërkuar përshpejtimin e miratimit të legjislacionit për modernizimin e infrastrukturës së aviacionit.
Sipas CNN, Trump ka diskutuar me senatorin republikan Eric Schmitt për financimin e sistemeve të kontrollit ajror, kullave të kontrollit dhe infrastrukturës aeroportuale.
Një propozim i paraqitur në Senat parashikon 30 miliardë dollarë financim shtesë, ndërsa sekretari i Transportit ka kërkuar një investim prej 50 miliardë dollarësh për modernizimin e plotë të sistemit.
Autoritetet amerikane paralajmërojnë se pa ndërhyrje të thella, probleme të ngjashme mund të përsëriten.
Ndërkohë, FAA ka njoftuar se sistemet janë testuar përpara rifillimit të fluturimeve, por kompanitë ajrore vazhdojnë të përballen me pasojat e ndërprerjes masive.
