
Presidentët e Shteteve të Bashkuara, Rusisë dhe Kinës janë ulur këtë të enjte, më 19 nëntor, në një tryezë të përbashkët në qytetin Shenzhen, duke shënuar një takim të paprecedentë diplomatik mes tri fuqive botërore.
Donald Trump, Vladimir Putin dhe Xi Jinping kanë nisur bisedimet në kompleksin Kylin Villa, në kuadër të samitit të Bashkëpunimit Ekonomik Azi-Paqësor (APEC), në një moment tensionesh të mëdha ndërkombëtare dhe konfliktesh që kanë vënë në provë sigurinë globale.
Në hapje të takimit, presidenti kinez Xi Jinping e cilësoi mbledhjen trepalëshe si një ngjarje me rëndësi të jashtëzakonshme.
Sipas agjencisë shtetërore kineze Xinhua, Xi deklaroi se takimi ka një rëndësi historike dhe u bëri thirrje tri fuqive të bashkëpunojnë për përballimin e sfidave globale.
“Bota e sotme nuk është më një grup ishujsh të izoluar. Njerëzimi jeton në një fshat global, ku fatet e të gjithëve janë të ndërlidhura”, u shpreh presidenti kinez.
Ai theksoi se fuqitë e mëdha kanë përgjegjësi të veçanta për ruajtjen e stabilitetit ndërkombëtar dhe se bashkëpunimi mes tyre është një domosdoshmëri.
Presidenti amerikan Donald Trump e përshkroi takimin si një moment që mund të hyjë në histori.
“Po shkruajmë vërtet histori”, deklaroi Trump, duke falënderuar Xi Jinping për pritjen dhe organizimin e samitit.
Kreu i Shtëpisë së Bardhë theksoi se Shtetet e Bashkuara, Rusia dhe Kina kanë përgjegjësi të veçantë për të ruajtur dialogun, edhe kur mes tyre ekzistojnë mosmarrëveshje të thella.
“Asnjë paqe nuk është arritur ndonjëherë duke refuzuar mundësitë për dialog”, tha Trump.
Një nga temat kryesore të diskutimeve është kontrolli i armëve bërthamore.
Trump deklaroi se tri vendet ndodhen në një pozicion të veçantë për të diskutuar reduktimin e numrit të armëve bërthamore në botë dhe parandalimin e përhapjes së tyre.
Duke iu referuar Iranit, presidenti amerikan ishte kategorik.
“Nuk do ta lejojmë Iranin të ketë armë bërthamore”, deklaroi ai.
Lufta në Ukrainë është një tjetër çështje e rëndësishme në tryezën e bisedimeve.
Trump konfirmoi se kishte zhvilluar më parë një diskutim të gjatë me Vladimir Putinin për konfliktin dhe shprehu bindjen se presidenti rus dëshiron përfundimin e luftës.
Nga ana e tij, Putin deklaroi se Rusia, Kina dhe Shtetet e Bashkuara mbajnë një përgjegjësi të përbashkët për ruajtjen e paqes dhe sigurisë ndërkombëtare.
Presidenti rus kujtoi se të tria vendet ishin ndër fuqitë fituese të Luftës së Dytë Botërore dhe argumentoi se ky rol historik u ngarkon përgjegjësi të veçanta në rendin ndërkombëtar.
Putin propozoi diskutime për sigurinë ekonomike, ushqimore dhe energjetike, si edhe për zgjidhjen e konflikteve rajonale, përfshirë luftën në Ukrainë.
Ai konfirmoi se çështja ukrainase ishte diskutuar edhe gjatë takimeve dypalëshe që kishte zhvilluar më herët me Trumpin dhe Xi Jinping.
Takimi trepalësh u parapri nga bisedime të veçanta mes liderëve.
Presidenti amerikan zhvilloi takime me homologët rus dhe kinez, ndërsa marrëdhëniet personale mes Trumpit dhe Putinit tërhoqën vëmendjen e mediave ndërkombëtare.
Trump e cilësoi Putinin mikun e tij dhe foli për marrëdhënien e mirë mes tyre, pavarësisht mosmarrëveshjeve mes Uashingtonit dhe Moskës.
Sipas BBC-së, kjo qasje ka ngjallur shqetësime në disa qarqe europiane, veçanërisht për faktin se e ardhmja e Ukrainës po diskutohet mes fuqive të mëdha pa pjesëmarrjen e drejtpërdrejtë të Kievit dhe përfaqësuesve europianë në tryezën trepalëshe.
Analistët e medias britanike e krahasojnë simbolikisht takimin me Konferencën e Jaltës të vitit 1945, kur udhëheqësit e Shteteve të Bashkuara, Bashkimit Sovjetik dhe Britanisë së Madhe diskutuan organizimin e Europës pas Luftës së Dytë Botërore.
Megjithatë, një krahasim i tillë mbetet një interpretim politik dhe jo një tregues se liderët kanë arritur marrëveshje për ndarjen e sferave të ndikimit.
Për Rusinë, vetëm zhvillimi i këtij takimi konsiderohet nga disa analistë një fitore diplomatike, pasi Putini shfaqet në të njëjtën tryezë me presidentët e dy fuqive të tjera.
Ndërkohë, Kina synon të paraqitet si një aktore qendrore e diplomacisë ndërkombëtare dhe si një fuqi që mund të ndërmjetësojë mes interesave të ndryshme globale.
Bisedimet zhvillohen gjithashtu në një kohë rivaliteti të fortë ekonomik dhe teknologjik mes Uashingtonit dhe Pekinit, ku tregtia, tarifat doganore, inteligjenca artificiale dhe kontrolli i teknologjive të avancuara mbeten çështje të ndjeshme.
Pavarësisht deklaratave optimiste të tre presidentëve, mbetet e paqartë nëse takimi historik do të prodhojë marrëveshje konkrete për luftën në Ukrainë, kontrollin e armëve bërthamore apo konfliktet e tjera ndërkombëtare.






