Lajmi u bë i ditur gjatë Konferencës Ndërkombëtare të Emisarëve të Chabad-Lubavitch, ku Shqipëria u prezantua si vendi më i ri që i bashkohet rrjetit global të organizatës.
Çfarë është Chabad-Lubavitch?
Chabad-Lubavitch është një lëvizje fetare hebraike, pjesë e traditës ortodokse hasidike, e njohur për veprimtarinë e saj ndërkombëtare në mbështetje të jetës fetare, edukimit dhe ruajtjes së traditave hebraike.
Organizata ka qendra në shumë vende të botës, të njohura si Chabad House ose Shtëpitë Chabad. Ato shërbejnë si vende lutjeje, takimi dhe mikpritjeje për komunitetet hebraike dhe udhëtarët.
Në këto qendra ofrohen shërbime fetare, organizohen aktivitete kulturore dhe vakte tradicionale të Shabatit, si dhe sigurohet qasje në ushqimin kosher, të përgatitur sipas rregullave fetare hebraike.
Qendra e re në Shqipëri synon të ofrojë pikërisht këto shërbime, duke krijuar një hapësirë të përhershme për komunitetin hebre vendas dhe vizitorët e huaj.
Një familje rabinësh do të vendoset në Shqipëri
Për ngritjen dhe drejtimin e qendrës janë angazhuar rabini Yossi Fridman dhe bashkëshortja e tij, Etka Fridman, të cilët do të jetojnë në Shqipëri së bashku me djalin e tyre, Meir.
Misioni i tyre do të jetë mbështetja e jetës fetare dhe komunitare, por edhe mikpritja e turistëve hebrenj, numri i të cilëve është rritur vitet e fundit.
Qendra do të shërbejë si një vend ku vizitorët mund të luten, të kremtojnë festat fetare dhe të ruajnë traditat e tyre gjatë qëndrimit në Shqipëri.
Besa shqiptare, në qendër të vlerësimit ndërkombëtar
Në njoftimin e organizatës, një vend të veçantë zë historia e shqiptarëve që shpëtuan hebrenjtë gjatë Holokaustit.
Chabad-Lubavitch vlerëson traditën shqiptare të besës, falë së cilës shumë familje hapën dyert e shtëpive të tyre për të strehuar hebrenjtë e përndjekur nga nazistët gjatë Luftës së Dytë Botërore.
Shqipëria njihet si një rast i veçantë në historinë e Holokaustit, pasi numri i hebrenjve në vend ishte më i madh në përfundim të luftës sesa përpara saj.
“Koncepti shqiptar i besës do të thotë se e mban premtimin ndaj mysafirit, pavarësisht kostos. Gjatë Holokaustit, shqiptarët e mbajtën këtë premtim ndaj popullit hebre. Ne kemi ardhur për të ndërtuar një shtëpi ku çdo hebre që kalon pragun të trajtohet si pjesë e familjes, ashtu siç e trajtoi Shqipëria popullin tonë kur kjo kishte më shumë rëndësi”, deklaroi rabini Yossi Fridman.
Një histori hebraike rreth 2 mijëvjeçare
Prania e hebrenjve në Shqipëri ka rrënjë të hershme, që sipas organizatës shtrihen rreth 2 mijë vjet në histori.
Një dëshmi e rëndësishme janë rrënojat e një sinagoge të lashtë në Sarandë, të zbuluara rreth dy dekada më parë.
Gjatë regjimit komunist, ndalimi i fesë dhe izolimi i vendit ndërprenë lidhjet e komunitetit hebre shqiptar me botën. Megjithatë, një pjesë e vogël e komunitetit arriti të ruante identitetin dhe traditat e veta.
Hapja e qendrës së përhershme Chabad-Lubavitch shënon një zhvillim të ri për jetën fetare dhe diversitetin kulturor në Shqipëri, si dhe forcon lidhjet historike mes shqiptarëve dhe popullit hebre.
Pothuajse një shekull pasi shqiptarët hapën dyert për hebrenjtë që kërkonin shpëtim nga përndjekja, një shtëpi e re hebraike do të hapë dyert në Shqipëri, duke e vendosur sërish besën dhe mikpritjen shqiptare në qendër të mesazhit të saj.
