Humbja e republikanëve të Donald Trump në zgjedhjet e mesmandatit në Shtetet e Bashkuara mund të sjellë pasoja të rëndësishme për konfliktet më të mëdha ndërkombëtare, nga lufta me Iranin dhe marrëdhëniet me Izraelin, deri te e ardhmja e Ukrainës.

Në një analizë të CNN, gazetarët Mostafa Salem, Oren Liebermann dhe Nick Paton Walsh shqyrtojnë se si ndryshimi i ekuilibrave politikë në Uashington mund të ndikojë në vendimet e presidentit amerikan gjatë dy viteve të mbetura të mandatit të tij.

Demokratët kanë fituar kontrollin e të dyja dhomave të Kongresit, në një rezultat që është cilësuar si një “cunam blu”. Megjithatë, Trump vazhdon të ketë kompetenca të gjera në politikën e jashtme, çka e bën të paparashikueshëm ndikimin e humbjes elektorale në vendimet e tij.

Pyetja kryesore që shtrohet nga CNN është nëse presidenti amerikan, i dobësuar politikisht, do të kërkojë kompromise diplomatike apo do të përpiqet të rikthejë autoritetin përmes veprimeve më të ashpra në arenën ndërkombëtare.

Irani feston humbjen e Trump, por përgatitet për një përshkallëzim të mundshëm

Në Teheran, rezultati i zgjedhjeve amerikane është pritur si një goditje ndaj presidentit Trump dhe politikës së tij ndaj Iranit.

Sipas CNN, pas tetë muajsh sulmesh ndaj arterieve ekonomike të rajonit, të cilat kanë ndikuar edhe në rritjen e çmimeve të energjisë, autoritetet iraniane e interpretojnë humbjen republikane si një shenjë të pakënaqësisë së votuesve amerikanë me luftën.

Presidenti Trump ka pranuar se rritja e çmimeve, e lidhur me konfliktin, ka ndikuar në rezultatin elektoral.

Kryetari i Parlamentit iranian, Mohammad Bagher Ghalibaf, ka paralajmëruar Uashingtonin kundër vazhdimit të politikës ushtarake ndaj vendit të tij.

Megjithatë, udhëheqja iraniane nuk pret domosdoshmërisht një ndryshim të menjëhershëm të kursit amerikan.

Udhëheqësi suprem, Mojtaba Khamenei, ka deklaruar se kush beson se rezultati i zgjedhjeve do ta ndryshojë politikën e Shteteve të Bashkuara është thellësisht i gabuar.

Trump përballë dy zgjedhjeve: marrëveshje apo goditje të reja ushtarake

Sipas analizës, administrata amerikane po shqyrton mundësinë e sulmeve të reja ndaj Iranit, ndërsa diplomacia ka rifilluar lëvizjet pas një periudhe bllokimi.

Teherani ka kontaktuar ndërmjetësit në Katar, të cilët po shkëmbejnë propozime me Uashingtonin.

Përpara zgjedhjeve, Irani kishte ofruar rihapjen e Ngushticës së Hormuzit brenda dy ditësh, nëse Trump pranonte shtatë kushtet e paraqitura prej tij.

Ali Vaez, ekspert i International Crisis Group, vlerëson se lufta me Iranin është shndërruar në një barrë të rëndë politike për presidentin amerikan.

Sipas tij, Trump mund të zgjedhë një marrëveshje që i lejon të shpallë një fitore diplomatike, ose të intensifikojë veprimet ushtarake për të rifituar iniciativën.

Ekspertja Sanam Vakil, nga Chatham House, mendon se një marrëveshje e përkohshme për Ngushticën e Hormuzit është më realiste sesa një marrëveshje gjithëpërfshirëse mes dy vendeve.

Por rreziku mbetet që të dyja palët ta interpretojnë dobësimin politik të Trump në mënyra që mund të nxisin përshkallëzimin.

Izraeli përballë fundit të një epoke në marrëdhëniet me SHBA-në?

Në Izrael, rezultati i zgjedhjeve amerikane ka shkaktuar shqetësim të madh.

Sipas CNN, goditja e parë erdhi që ditën e votimit, kur Donald Trump njoftoi ndërprerjen e papritur të ndihmës ushtarake amerikane për Izraelin.

Fitorja e demokratëve në të dyja dhomat e Kongresit e ka shtuar pasigurinë për të ardhmen e marrëdhënieve mes dy aleatëve.

Mbështetja tradicionale dypartiake për Izraelin në Shtetet e Bashkuara ishte dobësuar prej kohësh.

Një pjesë e demokratëve janë kundër politikës izraelite për shkak të numrit të lartë të viktimave në luftën në Gaza, ndërsa gjithnjë e më shumë republikanë mendojnë se Uashingtoni ka ofruar mbështetje të tepruar për Izraelin.

Michael Oren, ish-ambasador i Izraelit në Shtetet e Bashkuara, e cilëson situatën si fundin e një epoke.

Sipas tij, ndërprerja e ndihmës ushtarake mund të jetë vetëm fillimi i ndryshimeve.

Ai paralajmëron se në të ardhmen mund të preken edhe shkëmbimi i informacioneve të inteligjencës, zhvillimi i përbashkët i sistemeve ushtarake, përfshirë mbrojtjen ajrore Iron Dome, si dhe mbështetja diplomatike amerikane në Këshillin e Sigurimit të OKB-së.

Netanyahu humbet mbështetjen në Uashington dhe përballet me krizë në Izrael

Sipas analizës së CNN, kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu ndodhet në një pozitë gjithnjë e më të vështirë.

Ai ka humbur shumicën parlamentare në zgjedhjet izraelite të zhvilluara një javë përpara zgjedhjeve amerikane.

Megjithatë, as rivali i tij kryesor, ish-shefi i ushtrisë Gadi Eisenkot, nuk ka siguruar një shumicë të qartë, duke e bërë të mundshëm nevojën për bashkëpunim me partitë arabe.

Ndërkohë, Netanyahu ka kërkuar rifillimin e sulmeve ndaj Iranit, një qëndrim që mund të thellojë përplasjet me një Uashington gjithnjë e më kritik ndaj politikës izraelite.

Yaakov Katz, ish-kryeredaktor i Jerusalem Post, paralajmëron se ndryshimet mund të shkojnë përtej ndihmës ushtarake, duke përfshirë kufizime në shitjen e armëve, sanksione dhe ndërprerjen e financimit për programe të përbashkëta ekonomike.

Ukraina pret fundin e epokës Trump

Për Ukrainën, humbja e republikanëve mund të krijojë një hapësirë të re politike, por nuk garanton një ndryshim të menjëhershëm të politikës amerikane.

CNN shkruan se marrëdhëniet mes presidentit ukrainas Volodymyr Zelensky dhe Donald Trump janë përkeqësuar ndjeshëm gjatë javëve të fundit.

Trump ka kërkuar zëvendësimin e Zelenskyt, ka mbështetur marrëveshje energjetike që mund të favorizojnë Rusinë dhe ka ushtruar presion ndaj Kievit për të pranuar kushte që Ukraina i konsideron të papranueshme.

Përballë kësaj situate, udhëheqja ukrainase po përgatitet për një periudhë të re politike në Shtetet e Bashkuara pas përfundimit të mandatit të Trump.

Sergiy Kyslytsia, zyrtar i administratës presidenciale ukrainase, ka deklaruar se Kievi do të vazhdojë të ndërtojë marrëdhënie të qëndrueshme me çdo administratë amerikane.

Ukraina mbetet e varur nga mbështetja amerikane për armatime, sisteme mbrojtëse Patriot, financime dhe informacione të inteligjencës.

A mund ta shfrytëzojë Putini dobësimin e Trump?

Një tjetër shqetësim i ngritur nga CNN lidhet me reagimin e presidentit rus Vladimir Putin.

Sipas analizës, Kremlini mund ta interpretojë dobësimin politik të Trump si një mundësi për të intensifikuar operacionet ushtarake në Ukrainë përpara se politika amerikane të ndryshojë më tej.

Me zgjedhjet presidenciale të vitit 2028 që afrohen, Putin mund të përpiqet të sigurojë përfitime sa më të mëdha në fushën e betejës gjatë periudhës së mbetur të mandatit të Trump.

Megjithatë, analiza thekson se presidenti rus nuk ka arritur deri tani ta shndërrojë marrëdhënien e tij me Trump në një fitore vendimtare ushtarake.

Dy vite vendimtare për politikën e jashtme amerikane

Rezultati i zgjedhjeve të mesmandatit ndryshon ekuilibrat politikë në Uashington, por nuk i heq presidentit amerikan kompetencat për të marrë vendime të rëndësishme në politikën e jashtme.

Demokratët do të kenë më shumë instrumente parlamentare për të kontrolluar administratën, për të kundërshtuar financime dhe për të ushtruar presion politik.

Por Trump vazhdon të ketë hapësirë të konsiderueshme veprimi në marrëdhëniet ndërkombëtare.

Për Iranin, Izraelin dhe Ukrainën, dy vitet e ardhshme mund të përcaktojnë jo vetëm fatin e konflikteve aktuale, por edhe drejtimin afatgjatë të politikës amerikane në Lindjen e Mesme dhe Europë.