Deklarata e kryeministrit Milojko Spajiç për veprimtari të mundshme hibride kundër Malit të Zi ka hapur një debat shumë më të madh sesa çështja se cilave vende u referohej ai. Komenton televizioni publik I malit te zi. Ne nje shkrim me burime prane zyrtareve te larte te qeverise thuhet se në thelb, ajo ka nxjerrë në sipërfaqe përplasjen mes qeverisë, mediave dhe forcave politike për kontrollin e narrativës në një moment vendimtar të integrimit europian. Spajiç deklaroi se ekzistojnë “informacione serioze operative të sigurisë” për veprimtari të koordinuara nga struktura zyrtare të dy shteteve të rajonit. Sipas tij, qëllimi është destabilizimi i Malit të Zi dhe pengimi i mbylljes së kapitujve të rinj të negociatave me Bashkimin Europian, me ndihmën e disa aktorëve politikë dhe mediatikë brenda vendit. Kryeministri, megjithatë, nuk përmendi emra shtetesh. Ai nuk foli as për ministra apo zëvendëskryeministra të përfshirë në veprimtari kundër qeverisë dhe nuk paralajmëroi shpërbërjen e koalicionit qeverisës. Këto pretendime u shfaqën më pas në interpretimet mediatike. Gazeta “Vijesti”, duke iu referuar katër burimeve anonime, raportoi se vendet për të cilat fliste Spajiç ishin Serbia dhe Shqipëria. Një ditë më vonë, gazeta “Dan” paraqiti një version tjetër, sipas të cilit bëhej fjalë për Serbinë dhe Kroacinë. Kështu, një deklaratë e përgjithshme e kryeministrit u shndërrua në një seri akuzash konkrete, ndonëse ende të pakonfirmuara zyrtarisht. Në këtë debat ndërhyri RTCG-ja, transmetuesi publik malazez, me një koment që duket se reflekton kundërpërgjigjen e qarqeve pranë ekzekutivit. Duke cituar burime të larta qeveritare, RTCG-ja deklaroi se Shqipëria nuk ishte një nga dy vendet që kishte parasysh Spajiç. Sipas këtij versioni, pasi në media u përmend emri i Shqipërisë, kryeministri Edi Rama kërkoi shpjegime nga Qeveria e Malit të Zi. Nga Podgorica iu komunikua se raportimi nuk ishte i vërtetë. Në këtë mënyrë, një informacion i mbështetur vetëm te burime anonime kapërceu kufirin mediatik dhe krijoi nevojën për sqarime diplomatike mes dy vendeve. Por komenti i RTCG-së nuk synon vetëm të përjashtojë Shqipërinë nga kjo histori. Ai përpiqet të çmontojë një narrativë më të gjerë, sipas së cilës Qeveria e Malit të Zi po minohet njëkohësisht nga jashtë dhe nga zyrtarë të lartë brenda saj. Për këtë qëllim, RTCG-ja vë në dyshim besueshmërinë e burimeve të “Vijesti”-t. Si shembull përmendet publikimi i një sondazhi që gazeta ia atribuoi agjencisë “Spektrum Analitika”, ndërsa vetë kompania u distancua nga të dhënat dhe deklaroi se ato nuk ishin rezultate përfundimtare të verifikuara. Sipas argumentit të RTCG-së, edhe në atë rast pretendimi ishte mbështetur te burime anonime. Megjithatë, edhe kundërpërgjigjja e televizionit publik mbështetet te burime të paidentifikuara brenda qeverisë. Kjo tregon se beteja nuk zhvillohet mes fakteve plotësisht të dokumentuara dhe lajmeve të pavërteta, por mes burimeve anonime që përfaqësojnë kampe të ndryshme të pushtetit politik dhe mediatik. Komenti shkon më tej, duke ngritur pikëpyetje për marrëdhënien e “Vijesti”-t me kompanitë serbe. RTCG-ja evidenton se media, ndërsa kritikon vazhdimisht ndikimin politik të presidentit Aleksandar Vuçiç në Malin e Zi, publikon materiale promovuese për MTEL-in, pjesë e grupit shtetëror “Telekom Srbija”, si edhe për bankën ALTA, të cilën vetë gazeta e kishte përshkruar si të afërt me Vuçiçin. Këto marrëdhënie tregtare nuk provojnë ndikim mbi politikën editoriale dhe vetë RTCG-ja e pranon këtë. Por argumenti i saj është se mediat duhet të zbatojnë ndaj vetes të njëjtat standarde transparence që kërkojnë nga politikanët dhe aktorët e tjerë publikë. Vuçiçi, sipas formulimit thumbues të komentit, nuk mund të trajtohet njëkohësisht si “helm politik” dhe “vitaminë marketingu”. Pas gjithë kësaj përplasjeje qëndron procesi i integrimit europian. Mali i Zi ka hapur të 33 kapitujt negociues dhe ka mbyllur përkohësisht 18 prej tyre. Në prag të mbylljes së kapitujve të tjerë, Spajiç po përpiqet ta paraqesë qeverinë si garantuese të kursit europian dhe çdo përpjekje destabilizuese si goditje ndaj këtij objektivi. Kjo strategji, megjithatë, mbart edhe rrezik. Nëse çdo kritikë politike ose raportim mediatik lidhet me veprimtari hibride, qeveria mund të krijojë përshtypjen se po e përdor sigurinë kombëtare për të delegjitimuar kundërshtarët. Nga ana tjetër, nëse mediat ndërtojnë skenarë për “tradhtarë” brenda qeverisë pa prova të mjaftueshme, ato e zhvendosin gazetarinë nga verifikimi drejt spekulimit politik. Përplasja e fundit tregon se kriza kryesore në Malin e Zi nuk lidhet vetëm me dy shtetet që Spajiç nuk i përmendi. Ajo lidhet me mungesën e besimit te institucionet, burimet qeveritare dhe mediat. Derisa ekzekutivi të japë një sqarim më të plotë, pa cenuar informacionet operative, çdo kamp do të vazhdojë ta plotësojë boshllëkun me versionin që i shërben më shumë. Dhe pikërisht ky boshllëk mund të jetë terreni më i favorshëm për veprimtarinë hibride për të cilën paralajmëroi kryeministri.

PËRGJIGJU

Ju lutemi shkruani komentin tuaj!
Ju lutem shkruani emrin tuaj këtu