Kthehesh në shtëpi. Macja të sheh, hap gojën në një gërhitje të qetë dhe largohet.
Ti mendon: indiferencë totale.
Por sipas një studimi shkencor, ajo që ndodh në sistemin nervor të maces në atë moment është shumë e ngjashme me reagimin e një fëmije të vogël kur nëna kthehet në dhomë.
Nuk është metaforë. Është neuroshkencë e sjelljes.
Në vitin 2019, një ekip studiuesish i udhëhequr nga Kristyn Vitale në Oregon State University analizoi mbi 100 mace – të rritura dhe kotele – duke përdorur të ashtuquajturin Secure Base Test.
Ky është i njëjti protokoll që përdoret prej dekadash për të matur lidhjen psikologjike te fëmijët e vegjël. Procedura është e thjeshtë, por e strukturuar:
- Dy minuta në një dhomë të panjohur me pronarin
- Dy minuta vetëm
- Rikthimi i pronarit
Çdo reagim u analizua nga ekspertë të sjelljes me të njëjtat kritere që përdoren për foshnjat, qentë dhe primatët.
Rezultati?
65% e maceve shfaqën lidhje të sigurt – praktikisht e njëjta përqindje si tek fëmijët njerëzorë.
Te kotelet, shifra ishte 64.3%.
Çfarë do të thotë “lidhje e sigurt”?
Kur pronari rikthehet, macja qetësohet, balancohet mes vëmendjes ndaj personit dhe ambientit dhe rifillon eksplorimin.
Nuk të ngjitet me ankth. Nuk të injoron. Rregullon emocionin.
Mace me lidhje të pasigurt, përkundrazi, shfaqnin shenja stresi të vazhdueshëm: lëvizje nervoze të bishtit, lëpirje buzësh, shmangie ose ngrirje ankthi edhe pas kthimit të pronarit.
Studimi është firmosur nga Kristyn Vitale, Alexandra Behnke dhe Monique Udell, drejtuese e Human-Animal Interaction Lab në OSU, dhe është publikuar në revistën shkencore “Current Biology” (Vol. 29, 2019).
Pjesa më interesante
Lidhja rezultoi e qëndrueshme në kohë.
Pas gjashtë javësh trajnimi dhe socializimi, klasifikimi i maceve mbeti pothuajse i pandryshuar.
Pra nuk është humor.
Nuk është uri.
Është një lidhje e strukturuar emocionale.
Ajo që ti e quan indiferencë ka një emër teknik: bazë e sigurt.
Macja nuk të ndjek sepse nuk ka nevojë. Ajo tashmë e di që je aty.
