Udhëheqësit europianë po mblidhen në Gjermani për Konferencën e Sigurisë në Mynih mes shqetësimeve në rritje për politikën e jashtme të presidentit amerikan Donald Trump, e cilësuar nga organizatorët si një epokë e “demolimit” të normave globale.
Sipas analizës, qëndrimet gjithnjë e më kundërshtuese të administratës amerikane ndaj aleatëve tradicionalë kanë tronditur themelet e rendit perëndimor të krijuar pas Luftës së Dytë Botërore. Strategjitë e reja të sigurisë të Shtëpisë së Bardhë dhe Pentagonit sugjerojnë një kurs më të ashpër, ndërsa Europa po përballet me pasiguri për rolin e SHBA-së në mbrojtjen e kontinentit.
Një nga episodet që rriti tensionet ishte kriza rreth sovranitetit danez dhe Groenlandës, e cila detyroi vendet europiane të NATO-s të shfaqnin unitet. Megjithatë, diplomatë europianë thonë se kontinenti ka fituar një “besim të kujdesshëm”, edhe pse sfidat mbeten të mëdha.
Ndërkohë, SHBA mund të reduktojë angazhimin në zinxhirin e furnizimit për Ukrainën dhe të kërkojë që Europa të mbulojë më shumë shpenzime për mbrojtjen. Deri tani nuk ka shenja për tërheqje masive të trupave amerikane nga Europa apo për ndërprerje të shkëmbimit të inteligjencës me Kievin, por presioni për rritjen e buxheteve ushtarake është shtuar.
Fuqitë kryesore europiane kanë sinjalizuar se mund të rrisin shpenzimet e mbrojtjes deri në 5% të PBB-së deri në vitin 2035, një hap që shumë zyrtarë e konsiderojnë të vonuar. Pyetja që shtrohet është nëse një kontinent me gjysmë miliardi banorë duhet të mbështetet ende tek SHBA për sigurinë e tij.
Në të njëjtën kohë, rritja e populizmit të djathtë në disa vende europiane dhe pasiguria ekonomike po shtojnë presionin mbi qeveritë tradicionale. Megjithatë, edhe partitë e djathta kanë treguar kufij në afrimin me politikën e Trump, siç u pa gjatë debatit për Groenlandën.
Analistët vlerësojnë se Europa ndodhet në një moment vendimtar: duhet të forcojë autonominë e saj në mbrojtje pa prishur marrëdhëniet me aleatin më të rëndësishëm. Në këtë klimë pasigurie, vetë ekzistenca e stabilitetit mund të konsiderohet një fitore e përkohshme.
