Davos, Zvicër – Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka deklaruar në Forumin Ekonomik Botëror në Davos se dëshiron negociata të menjëhershme për ta kaluar Groenlandën nën kontrollin amerikan, duke këmbëngulur se nuk ka asnjë qëllim të përdorë forcë ushtarake.
Në një fjalim që zgjati mbi një orë dhe që u ndoq me interes të jashtëzakonshëm nga liderë botërorë, Trump e cilësoi Groenlandën si territor kyç për sigurinë kombëtare dhe ndërkombëtare, duke theksuar se SHBA-ja është e vetmja fuqi që mund ta mbrojë realisht ishullin strategjik në Arktik.
“Po kërkoj negociata të menjëhershme. Nuk dua forcë, nuk kam nevojë për forcë dhe nuk do të përdor forcë”, deklaroi Trump, duke tentuar të zbusë shqetësimet ndërkombëtare pas komenteve të tij të mëparshme më të ashpra.
Groenlanda, NATO dhe tensionet me Europën
Presidenti amerikan hodhi poshtë pretendimet se një marrëveshje për Groenlandën do të dëmtonte NATO-n, duke përsëritur se SHBA-ja “jep shumë dhe merr shumë pak” nga aleanca ushtarake. Ai kritikoi gjithashtu Europën, duke thënë se “nuk po ecën në drejtimin e duhur”, për shkak të shpenzimeve të larta publike, emigracionit masiv dhe varësisë nga importet.
Deklaratat e Trump shkaktuan reagime të forta, veçanërisht në Danimarkë, e cila administron Groenlandën, ndërsa kryeministri britanik Keir Starmer tha se Londra nuk do t’i nënshtrohet presionit amerikan për këtë çështje.
Paralajmërim për tarifa
Trump paralajmëroi gjithashtu se SHBA-ja mund të vendosë tarifa shtesë prej 10% ndaj vendeve europiane që kundërshtojnë planin e tij për Groenlandën, duke e lidhur këtë me politikën e tij të re ekonomike dhe tregtare.
Reagimi i tregjeve
Pas deklaratës se nuk do të përdoret forcë ushtarake, tregjet financiare amerikane reaguan pozitivisht, me rritje të lehta të indekseve kryesore dhe ulje të tensioneve mes investitorëve.
Çështja e Groenlandës pritet të mbetet një nga temat më të nxehta të diplomacisë ndërkombëtare, ndërsa SHBA, Europa dhe NATO përballen me një tjetër test delikat në raportet transatlantike.
